Ο Αυτοματισμός και η Κρίση του Καπιταλιστικού Συστήματος *

Γράφει ο Κώστας Γκεκτίδης

Ο άνθρωπος από νωρίς άρχισε να κατασκευάζει και να χρησιμοποιεί εργαλεία ακόμα και όταν ήταν κυνηγός και φρουτοσυλλέκτης. Όταν όμως έγινε αγρότης, υπολογίζεται εκεί στα δέκα με δώδεκα χιλιάδες χρόνια πριν, άρχισε να χρησιμοποιεί περισσότερα εργαλεία για την  παραγωγή και για τούς πολέμους, να τα τελειοποιεί και να εφευρίσκει νέα, από υλικά, που με τον καιρό είχε μάθει να επεξεργάζεται: πέτρα, ξύλο, χαλκός, σίδηρος, μπρούντζος, χρυσός κτλ. Για αρκετό διάστημα τα εργαλεία αυτά τα κινούσε με την δύναμη του εαυτού του, στην συνέχεια και με την δύναμη των ζώων και νερού, του αέρα και πολύ αργότερα με την δύναμη τού ατμού (Thomas Newcomen το 1712, πρώτη ατμομηχανή) έως ότου και αυτή με την σειρά της αντικαταστάθηκε από την δύναμη τού ηλεκτρικού ρεύματος (Thomas Alva Edison 1880). Με την πάροδο τού χρόνου ωρίμαζαν νέες ιδέες και υλοποιούνταν παλιές, όπως της υδραυλικής τέχνης (Joseph Bramah 1795, πρώτη υδραυλική μηχανή, βασισμένη στους νόμους του Pascal) και από τα απλά εργαλεία εξελίχθηκαν οι μηχανές και από τις απλές χειροτεχνίες, βιοτεχνίες και εργοστάσια. Η βιομηχανική επανάσταση, πρώτα στην Αγγλία, ήταν πλέον γεγονός. Στα εργοστάσια στις αρχές ένας εργάτης με μια μηχανή ανεξάρτητα από άλλους παρήγαγαν υφάσματα και μέρη προϊόντων τα οποία συναρμολογούνταν σε ένα ολοκληρωμένο προϊόν. Στις αρχές του εικοστού αιώνα, ο Frederick Winslow Taylor, ανέλυσε την παραγωγική διαδικασία και κατακερματίζοντάς την στην πιο απλή της συνεχόμενη μορφή, οργάνωσε τούς δρόμους παραγωγής αυτοκινήτων, πρώτα στην αυτοκινητοβιομηχανία του Φορντ και αργότερα σε όλες τις άλλες. Αυτός ο καινούργιος τρόπος παραγωγής ονομάστηκε Τεϊλορισμός. Είχαν προηγηθεί στις αρχές του 19του αιώνα οι αυτόματες υφαντικές μηχανές (selfacting Mule), με αρχή από την Γαλλία (Bouchon και Falcon 1728, Vaucanson 1745, Joseph-Marie Jacquard 1805) και εξάπλωση στην Αγγλία. Από αυτές ξεπήδησαν αργότερα μηχανές με την δυνατότητα αποθήκευσης και επεξεργασίας στοιχείων, όπως οι μηχανές του Hermann Hollerith, μηχανές διάτρησης, διαβάσματος, ταξινόμησης και αριθμητικών υπολογισμών.

Νέες εφευρέσεις, όπως ο τηλέτυπος που αντικατέστησε τον τηλέγραφο, η εφεύρεση του τρανζίστορ που αντικατέστησε την Λυχνία, ενσωμάτωση πολλών τρανζίστορ σε ένα Τσιπ (Chip), μηχανήματα μέτρησης, μηχανήματα ένδειξης καταστάσεων και μηχανήματα διοίκησης, η Αρχή της επανεκκίνησης ή διακοπής διαδικασιών μετά από λήψη ενός σήματος σε ένα σύστημα (Feedback, Rückkoppelung), επιδιόρθωση λαθών από το ίδιο το σύστημα, η διατύπωση της κυβερνητικής θεωρίας από τον Norbert Wiener, (“Άνθρωπος και Ανθρωπομηχανή” 1952), οδήγησαν στην ραγδαία εξέλιξη των μηχανών και ιδιαιτέρως των Υπολογιστών. Όπως και να έχει αυτή των υπολογιστών είναι κάτι το ξεχωριστό. Εδώ και αιώνες μεγάλοι φιλόσοφοι-εφευρέτες είχαν ήδη παρουσιάσει υπολογιστικές μηχανές βασιζόμενες στο δυαδικό αριθμητικό σύστημα (Binär), όπως ο Blaise Pascal to 1645 και μια πιο τελειοποιημένη ο Gottfried Wilhelm Leipniz το 1703. Οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, ο ανταγωνισμός μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα το ίδιο και στην συνέχεια αυτού με το λεγόμενο τότε σοσιαλιστικό σύστημα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, έδωσε μια μεγάλη ώθηση στην εξέλιξη των τεχνολογιών και έτσι το 1955 η Bell Laboratories παρουσίασαν τον πρώτο ψηφιακό υπολογιστή με στοιχεία ημιαγωγών. Και εδώ προηγήθηκαν εφευρέσεις και κατασκευές υπολογιστών, όπως του Georg Stibitz 1937, του Konrad Zuse 1937 Z1, 1941 Z3, του Claude Shannon MIT 1937, ο οποίος εισήγαγε στα υπολογιστικά συστήματα την Άλγεβρα του George Boole, του John Atanasoff και Clifford Berry 1941, Alan Turing κ.α. και φθάσαμε στα μέσα του εικοστού αιώνα στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση, όπως την περιέγραψε ο John Diebold στο βιβλίο του “Το Αυτόματο εργοστάσιο”, 1954.

Η διαδρομή αυτής της εξέλιξης είναι  και ένας αγώνας μιας πρωτοφανής “σμίκρυνσης” υλικού. Ένας κομπιούτερ στην δεκαετία του 1960 με μια προγραμματιζόμενη μνήμη των 64Κ (1Κ=1024 αλφαριθμητικά στοιχεία), και μερικούς αποθηκευτικούς δίσκους και ταινίες καταλάμβανε αρκετές δεκάδες τετραγωνικά μέτρα. Δέκα χρόνια αργότερα με τα Μίνι Κομπιούτερ, με οθόνες και τερματικά, ο χώρος είχε μειωθεί στο ήμισυ. Μετά το 1980 κυριάρχησαν οι επιτραπέζιοι υπολογιστές, δηλαδή περίπου ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο, αλλά με μια μνήμη και χωρητικότητα κατά πολύ μεγαλύτερη. Το 1Κ ξεχάστηκε και ήρθε το 1Μέγα-Κ και σε λίγο χρονικό διάστημα το 1Γίγα-Κ, και ταυτόχρονα τα φορητά και τα Λάπ- Τοπ, δηλαδή ενσωμάτωση της οθόνης με τον υπολογιστή, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, αν και έχουμε πλέον περάσει στα Τάμπλετς, όπου έχουμε μονάχα μια οθόνη σχεδόν σε μέγεθος Α4 και από πίσω κρύβεται ένας υπολογιστής εκατομμυριοπλάσιος σε δυναμικότητα από ότι της εποχής του 1960.

Το επόμενο βήμα, δηλαδή η σταδιακή συγχώνευση των μηχανών, που χειρίζονταν  ακόμη η ζωντανή εργασία, με τούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, μας έδωσε τα προγραμματιζόμενα αυτόματα μηχανήματα, πολλές φορές με περισσότερα από δύο χέρια, “βραχίονες”, με περισσότερους εγκεφάλους, “προγράμματα” εκτέλεσης και επίβλεψης μεμονωμένων αλλά και ολοκληρωμένων εργασιών. Στην αυτοκινητοβιομηχανία φαίνεται ολοφάνερα αυτή η εξέλιξη. Αυτόματοι δρόμοι πιεστηρίων, δηλαδή διαμόρφωσης λαμαρίνας, δρόμοι με χιλιάδες σημεία συγκόλλησης για τον σκελετό, βαφεία, διαδικασίες που μέχρι εκείνη τη στιγμή χρειάζονταν την ζωντανή εργατική δύναμη, τώρα αυτή είναι παραπανίσια, άχρηστη.

Αυτήν την σταδιακή αντικατάσταση  της εργατικής δύναμης από τις μηχανές, την είχαν ήδη  προβλέψει όλοι οι μεγάλοι κλασικοί Οικονομολόγοι και Φιλόσοφοι, όπως ο Adam Smith, (Πλούτος των Εθνών), David Ricardo (Βασικές έννοιες της πολιτικής Οικονομίας) και ο Georg Hegel (Φιλοσοφία τού Δικαίου). Ο Karl Marx προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Στα μελλοντικά εργοστάσια, έγραφε, οι μηχανές θα παράγουν κάτω από την διοίκηση μηχανών: “στην παραγωγική διαδικασία το εργαλείο διατρέχει διάφορες μεταμορφώσεις, τις οποίες η τελευταία είναι η μηχανή ή καλύτερα ένα αυτόματο σύστημα των μηχανών...σύστημα από μηχανές που έχουν ένα αυτόματο κινητήρα (μότορ), -αυτή είναι η εξέλιξη τής μηχανής”. (“Η Αθλιότητα της Φιλοσοφίας”). Αργότερα έδωσε μια καλλίτερη περιγραφή αυτής της εξέλιξης: “Σύστημα μηχανών: το αυτόματο είναι μονάχα η ολοκληρωμένη συνεπής μορφή του ίδιου και μεταλλάσσει τον μηχανισμό σε ένα Σύστημα). Θέτοντάς το σε κίνηση, μέσω ενός αυτόματου, κινητήρια δύναμη η οποία κινεί τον εαυτό της”. Φθάνει δε και μέχρι το σημείο να ονομάσει την μηχανή σαν “ζωντανή”. “Η εργασία ..υπάρχει μόνο σαν μέλος του συστήματος, της οποίας η μονάδα δεν είναι οι ζωντανοί εργάτες, αλλά οι ζωντανές (εν ενεργεία) μηχανές, οι οποίες, απέναντι στην μεμονωμένη, αμελητέα πράξη του, εμφανίζονται σαν υπερισχυρός οργανισμός”. (Karl Marx “Συνοψίσεις της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας” σελ. 571/572).

Εξειδικευμένες εταιρίες αυτοματισμού όπως οι γερμανικές Krauss Maffei Automation, Bosch Rexroth και Siemens, μετά από χρόνια συνεργασίας (πάνω από 30 χρόνια) με τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες Mercedes, IBM και Volkswagen, προσφέρουν την κατασκευή ολόκληρων αυτοματοποιημένων εργοστασίων ή αυτόματους δρόμους παραγωγής, (Total Integrated Automation). Αλυσιδωτές διαδικασίες εκτελούμενες από τα Ρομπότ με ελάχιστους εργάτες να επεμβαίνουν και να σιγουρεύουν την ροή.

Ο Αυτοματισμός εφαρμόζεται σιγά-σιγά σε όλους τούς κοινωνικούς τομείς. Πρωτογενής τομέας με τρακτέρ οδηγούμενα μέσω GPS από μακρυά, δευτερογενής με όλα αυτά τα αυτοματοποιημένα εργοστάσια, τις Αποθήκες, Λιμάνια, όπως της εταιρίας Rio-Tinto στην Αυστραλία, όπου ολοκληρώνεται η φόρτωση πλοίων χωρίς να βάλει ένας εργάτης το χέρι του. Ορυχεία με τεράστιους εκσκαφείς. Ο τριτογενής τομέας δεν άργησε και αυτός. Μετά το 1970 ξεφύτρωσαν παγκοσμίως εταιρίες συμβούλων επιχειρήσεων, όπως η Gemini και Diebold, η Coopers & Lybrands, η McKinsey, η Price Watter House; η Ernst and Young; η KPMG και άλλες μικρότερες, με προκαθορισμένο στόχο, την μείωση του εργατοϋπαλληλικού δυναμικού κατά τουλάχιστον 20%, με διάφορες ορθολογιστικές μεθόδους, όπως αλλαγής ιεραρχικών δομών και ροής πληροφοριών, εισαγωγή νέας τεχνολογίας. Η ανάπτυξη Λογισμικού, για Λογιστήριο, για Παραγγελίες, για Αποθήκες, Συστήματα Προσωπικού και μισθοδοσίας οδήγησαν αν όχι σε άμεσες απολύσεις αλλά στην μη πρόσληψη νέου δυναμικού. Συστήματα των εταιριών Microsoft, SAP, Oracle κατέκλυσαν τον κόσμο και έκαναν δυνατό να αντεπεξέλθει το λίγο υπαλληλικό δυναμικό με τον όγκο.

Η παραγωγή αυτόματων μηχανών στην Γερμανία είχε στα χρόνια 2010-2011 μια αύξηση των 22% και 12,4% για το 2012. Ο δε Τζίρος του κλάδου ανέρχεται  ετησίως σε σχεδόν 10 δισεκατ6ομμύρια ΕΥΡΩ. Από αυτή την αύξηση το 31% πήγε στο εξωτερικό , αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος  του βιομηχανικού Κεφάλαιου ανά  τον κόσμο, επενδύεται στον αυτοματισμό. Ακόμα και η αγορά για συστήματα  Αυτοματισμού στην Τουρκία, που μόλις  τελευταία άρχισε την βιομηχανοποίησή  της, έχει μια αξία πάνω από 750 εκ. Δολάρια  και έτσι προσελκύει επενδύσεις εταιριών αυτοματισμού, όπως την Rockwell Automation. Μια ματιά στην παραγωγή Ρομπότ ανά τον κόσμο μας φανερώνει την συνεχή άνοδο. Το 2010 κατασκευάστηκαν 115.000 με έναν τζίρο 13 δίσεκ Ευρώ. Και το 2011 130.000 με τζίρο 15 δίσεκεκατομμύρια. Ευρώ. (Πηγή: VDMA Robotik–Automation). Πριν από μερικούς μήνες η μεγάλη κινέζiκη εταιρία Foxconn η οποία απασχολεί πάνω από 100 χιλιάδες εργάτες και παράγει ηλεκτρονικά εξαρτήματα και για την Apple, αποφάσισε να αγοράσει χιλιάδες αυτόματες μηχανές αντί να προσλάβει εργάτες που είναι άφθονοι στην Κίνα, γιατί αυτές εργάζονται 24 ώρες το 24ωρο, δεν απεργούν μα ούτε και αυτοκτονούν. Στην Γερμανία η εταιρία παραγωγής αυτοκινήτων Volkswagen άρχισε από το 1975 και μετά μια ορθολογιστικοποίηση κάτω από το μότο “τα Ρομπότ έρχονται” και το 1997 κατάφερε να μειώσει το χρόνο για την παραγωγή αυτοκινήτων Πόλο από 24 σε 15 ώρες, δηλαδή 37,5 % αύξηση της παραγωγικότητας και μέσα σε δύο χρόνια, από το 1994 μέχρι το 1996 μια γενική αύξηση κατά 30%. Αυτό συνεχίζεται και κάθε νέα επένδυση βιομηχανικής παραγωγής είναι σήμερα εξ αρχής σε μια εξελιγμένη τεχνολογία όπου το εργατικό δυναμικό παίζει όσο το δυνατό μικρότερο ρόλο και να έχει όσο το δυνατό μικρότερο κόστος. Όμως όλη αυτή η εξέλιξη, έχει τις άμεσες και τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της στις κοινωνίες των μητροπόλεων, αλλά και των περιφερειών και πρώτη και κύρια η μη διάθεση τού παραγόμενου προϊόντος, δηλαδή υπερπαραγωγή. Αυτό το μεγάλο δίλημμα του καπιταλιστικού συστήματος με τον Αυτοματισμό, δηλαδή από την μια μεριά ανεργία και από την άλλη αύξηση της παραγωγής, φαίνεται και από το επόμενο περιστατικό μιας συζήτησης μεταξύ του Ford ΙΙ και του προέδρου του συνδικάτου αυτοκινητοβιομηχανίας, Walter Reuter: „Τι λες Walter”, είπε ο Ford ΙΙ, όταν του παρουσίασε το αυτοματοποιημένο του εργοστάσιο, “θα σου πληρώνουν οι μηχανές εισφορές”, ο Walter όμως του απάντησε, ”τι λες, θα σου αγοράζουν οι μηχανές τα αυτοκίνητά σου”, το αναφέρει ο Ben B. Seligman στο “Αυτοματισμός και τεχνική Πρόοδος”, 1963. Επιπρόσθετα η σύνδεση των προσωπικών υπολογιστών με τα μεγάλα υπολογιστικά συστήματα μετά το 1980 και το Internet, έκαναν δυνατή την αποκέντρωση, δηλαδή την επιλεκτική επεξεργασία δεδομένων από μακριά, τα οποία είναι συγκεντρωμένα και αποθηκευμένα σε άλλο χώρο ανά τον κόσμο. Στα διεθνή χρηματιστήρια τεράστιοι υπολογιστές σε κλάσματα δευτερολέπτου αποφασίζουν για αγορά ή πώληση των χρηματιστηριακών προϊόντων. Από 20 δίσεκατομμύρια Δολάρια το έτος 1973 αυξήθηκαν αυτές οι συναλλαγές σε 1,25 τρισεκατομμύρια το έτος 2000, για να αποκομίσουν οι “επενδυτές” κέρδη από τις ελαχιστοδιακυμάνσεις των χρηματιστηριακών τιμών. (Paul Mattick, Business as Usual 2012 γερμ. Έκδ. σελ. 75).

Σύμφωνα με τον μεγάλο Οικονομολόγο David Ricardo, μετά την αντικατάσταση της εργατικής δύναμης από την μηχανική, το παραγόμενο προϊόν πρέπει να έχει λιγότερη αξία από πριν, διότι αντικειμενικοποιήθηκε σε αυτό λιγότερη ζωντανή εργασία. Η αύξηση της παραγωγικότητας πρέπει να κάνει τα προϊόντα πιο φθηνά, οπότε για να πραγματοποιηθεί το κέρδος στο σύνολό του, πρέπει να διατεθεί, να πουληθεί, όλη η παραγόμενη ποσότητα. Αυτήν την σχέση αργότερα ο Karl Marx την διατύπωσε με τον νόμο της πτωτικής τάσης του ποσοστού τού κέρδους, αφού διογκώνεται το σταθερό Κεφάλαιο έναντι του μεταβλητού. Από την άλλη πλευρά όμως, όπως έγραφε και ο ίδιος, ο χρόνος εργασίας τού εργάτη, άρα το μεταβλητό κεφάλαιο, δεν θα παίζει πλέον τον καθοριστικό ρόλο, αλλά οι μηχανές, το υλικό, και η επιστήμη: “Στο μέτρο έτσι όπως η μεγάλη βιομηχανία εξελίσσεται, η δημιουργία του πραγματικού πλούτου θα είναι εξαρτημένη λιγότερο από τον χρόνο και ποσότητα της χρησιμοποιούμενης εργασίας αλλά από την δύναμη των παραγόντων (Agentien) οι οποίοι τίθενται σε κίνηση σ αυτόν τον χρόνο εργασίας“. (Συνοψίσεις... σελ. 592). Με άλλα λόγια η δημιουργία τού πλούτου ακόμα συνεχίζεται, παρόλο που η απασχόληση της εργατικής δύναμης μειώνεται. Κι έτσι έχουμε το φαινόμενο, ότι “οι άνθρωποι από την πολύ πληθώρα προϊόντων να πεθαίνουν της πείνας.” όπως έγραφε ο Friedrich Engels στις “Συνοψίσεις για μια Κριτική της Εθνικής Οικονομίας”. Ο Ενγκελς ήταν επίσης αυτός πού ήδη από το 1844 περιέγραψε τι γίνεται με τούς εργάτες, μετά την εισαγωγή των αυτόματων μηχανών: “Τελευταία μεγάλη εφεύρεση στην Υφαντουργική η selfacting Mule (αυτόματο υφαντήριο) διπλασίασε την μηχανική εργασία και έτσι μείωσε την χειρωνακτική στο ήμισυ, έριξε τους μισούς εργάτες έξω από την απασχόληση και πίεσε τον μισθό των άλλων στο ήμισυ”. Αν το 1954, στην τότε Σοβιετική Ένωση, με την σχετικά νέα της βιομηχανοποίηση ήταν δυνατό να κατασκευαστεί ένα αυτοματοποιημένο εργοστάσιο και να καταργούνται τα 81% των θέσεων εργασίας, όπως αναφέρει ο Friedrich Pollock στο βιβλίο του ο “Αυτοματισμός”, μπορεί κανείς να φανταστεί τι γίνονταν ακόμη και τότε στην Αμερική, η οποία είχε μετά τον πόλεμο συγκεντρώσει σχεδόν όλη την επιστήμη και την τεχνολογία, και τι μάλλον μπορεί να γίνει σήμερα.

Ο Georges Friedmann στο βιβλίο του “Ο Άνθρωπος στην μηχανοποιημένη παραγωγή, 1952”, όπως και ο Friedrich Pollock στο βιβλίο που προαναφέραμε, ήταν σχεδόν οι πρώτοι στην Ευρώπη που έθεσαν το ερώτημα της τύχης των εργατών, μετά από την επικράτηση του αυτοματοποιημένου εργοστασίου στην δεκαετία του 1950. Στην συνέχεια και τα συνδικάτα έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου και στην δεκαετία του 1960 απαιτούσαν την μείωση των ωρών εργασίας από 45 σε 35, με πλήρες αποδοχές. Όλα αυτά ξεχάστηκαν, όπως επίσης οι θεωρίες περί “συμψηφισμού” (Kompensationstheorien), οι οποίες μας διαβεβαίωναν, ότι εργάτες που απολύονται μετά την εισαγωγή των αυτόματων μηχανών θα βρουν σε άλλους τομείς δουλειά, ξεχάστηκαν κι αυτές παντελώς, γιατί κάθε νέο εργοστάσιο είναι και αυτό αυτοματοποιημένο και με την πιο νέα τεχνολογία. Οι εταιρίες αν δεν απολύουν πλέον, είναι διότι δεν προσλαμβάνουν και οι έννοιες “ειδικευμένοι, ανειδίκευτοι” έχουν χάσει την σημασία τους. Στη θέση τους ήρθαν “ευέλικτος, μερικών ωρών εργάτης, ικανός για μετάθεση, σε εφεδρεία,” κτλ.

Σήμερα η ανεργία ανέβηκε  στην Ευρώπη στο 11,8%, δηλαδή 18,2 εκατ. Άνθρωποι, το περιοδικό Focus μιλάει για 26 εκατομμύρια, ενώ στις ΗΠΑ “..τον Μάρτιο του 2012 αναζητούσαν περίπου 24 εκατομμύρια Αμερικανοί μια θέση πλήρους απασχόλησης..” όπως αναφέρει ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz, στο νέο του βιβλίο “Η τιμή της ανισότητας” 2012. Στην Ελλάδα και Ισπανία η ανεργία ξεπέρασε τα 25%. Παγκοσμίως δε ξεπέρασε το 1 τρισεκατομμύριο Ανθρώπους. Ταυτόχρονα μειώθηκε η ζήτηση αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Στην Γερμανία κατά 10 %, στην Γαλλία κατά 17%, στην Ιταλία κατά 25,7% και Ισπανία κατά 36,8%, στην Ελλάδα κατά 40%. Μερικές μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες άρχισαν να κλείνουν εργοστάσια, όπως η Peugeot/Citroen που απολύει 8000 εργάτες, η Ford κλείνει τα εργοστάσια στο Βέλγιο και Αγγλία και η General Motors μερικά εργοστάσια της Opel στην Ευρώπη. Και κάτι λίγο παράδοξο, αλλά χαρακτηριστικό για το σύστημα. Από την μια μεριά σχεδόν όλες οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες επεκτάθηκαν στην Κίνα, Ρωσία, Ινδία και Αμερική, με επενδύσεις δισεκατομμυρίων και από την άλλη οι καθαρά κινέζικες αυτοκινητοβιομηχανίες Great Wall και BYD κατασκευάζουν εργοστάσια στην Βουλγαρία. Γενικά η Κίνα εξελίσσεται στον μεγαλύτερο κατασκευαστή αυτοκινήτων. Μέσα σε έξη χρόνια τριπλασίασε τον αριθμό αυτοκινήτων που παράγει. Από 5,2 εκ το 2005, σε 17 εκ το 2011 και το 2025 υπολογίζεται να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ανά τον κόσμο.

Πίσω στο θέμα της ανεργίας, η οποία φέρνει φτώχεια και  όχι μόνο σήμερα. Στην Αμερική το 1956 το ένα πέμπτο των οικογενειών, δηλαδή περίπου 5-7% ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας, όπως καθορίζονταν τότε (Pollock σελ. 280), σήμερα αυτό το ποσοστό διπλασιάστηκε, γιατί σύμφωνα με νέες στατιστικές στην Αμερική ζουν 46 εκατομμύρια Άνθρωποι κάτω από το σημερινό όριο της φτώχειας. Στην πλούσια Γερμανία αυτοί πού ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας, από 11 εκατ, το 2011, έφθασαν το 2012 στα 12,5 εκατομμύρια, ποσοστιαία όχι και τόσο μακριά από αυτά της Αμερικής. Στην Γερμανία το κράτος μπορεί και ξοδεύει τον μισό του προϋπολογισμό, των 150 δισεκατομμυρίων για κοινωνικές παροχές και να ισχυρίζεται ότι “στην Γερμανία δεν πεινάει κανένας”, οι εξαγωγές της όμως ξεπέρασαν το ένα τρισεκατομμύριο Ευρώ, με ένα πλεόνασμα πάνω από 220 δισεκατομμύρια. Η Γερμανία με ένα πραγματικό συνολικό ποσοστό ανεργίας στο 8-10%, (3 εκ άνεργοι και περίπου 4 εκ στην Πρόνοια, Harz IV) και με ένα χαμηλό επίπεδο εργατικών μισθών, παράγει με την αυτοματοποιημένη της βιομηχανία όχι μόνο για τον εαυτό της, αλλά για μερικές Γερμανίες ακόμα και έτσι εξαγάγει την κρίση.

Φυσικά ο Αυτοματισμός δεν είναι  μονάχα αυτός ο πρώτος αίτιος για  την αύξηση της ανεργίας στο καπιταλιστικό  σύστημα και το κυκλικό ξέσπασμα των κρίσεων. Και άλλοι παράγοντες παίζουν ένα ρόλο. Ο ανταγωνισμός εντός και εκτός συνόρων, παγκοσμιοποίηση, συγκεντροποίηση, δημιουργία νέων κολοσσών, με συγχωνεύσεις και εξαγορές πού  οδηγούν στο κλείσιμο εταιριών. Είναι  όμως σίγουρο ότι ένα μεγάλο μέρος  της χρηματιστικής κρίσης στην Αμερική  το 2007, οφείλεται στην ανεργία και  ο κόσμος έχασε τα σπίτια του και  οι τράπεζες τα χρήματά τους, επειδή οι δανειολήπτες δεν μπορούσαν να πληρώσουν τις δόσεις, αφού έμειναν  άνεργοι. Ότι η καπιταλιστική  αγορά δεν λειτουργεί πλέον όπως την φαντάζονται οι νεοφιλελεύθεροι  οικονομολόγοι, το παραδέχονται και  μερικοί από αυτούς, όπως τελευταία  ο Joseph Stiglitz Στο βιβλίο που προαναφέραμε γράφει: “...Ταυτόχρονα βρίσκονται τεράστιες πηγές πλούτου σε ακινησία. Εργάτες και Μηχανές που δεν χρησιμοποιούνται ή υποαπασχολούνται. Ανεργία – η αδυναμία της Αγοράς να διαθέσει θέσεις εργασίας για όλους τους αναζητούντες εργασία – είναι η χειρότερη αποτυχία της Αγοράς, η μεγαλύτερη πηγή έλλειψης αποδοτικότητας και μια κύρια αιτία της ανισότητας. ...Στις ΗΠΑ διώχνουμε εκατομμύρια ανθρώπους από τα δικά τους τα σπίτια. Έχουμε από την μια μεριά άδεια σπίτια και από την άλλη μεριά, άστεγους. .. Η Αμερική κατασκεύασε μια θαυμάσια οικονομική μηχανή, η οποία προφανώς λειτουργεί μονάχα για αυτούς οι οποίοι βρίσκονται στην κορυφή της εισοδηματικής πυραμίδας”, (σελ.12), και συνεχίζει: “Ο Καπιταλισμός παράγει ανισότητα, καταστροφή του περιβάλλοντος, ανεργία, και το πιο σημαντικό, μια πτώση αξιών, μέχρι το σημείο όπου όλα αντιμετωπίζονται έτσι απλά και κανένας δεν είναι υπεύθυνος῾, (σελ 19).   Δεν μας επιτρέπει ο χώρος να επεκταθούμε περισσότερο, ότι αφορά την κρίση του συστήματος και φυσικά δεν είναι στις προθέσεις μας να δαιμονοποιήσουμε τον Αυτοματισμό και γενικά τις μηχανές, όπως συνέβει στο παρελθόν με κάποιες συνδικαλιστικές ενέργειες. Τουναντίον, o Αυτοματισμός “δείχνει για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, έναν δρόμο για εξάλειψη της φτώχειας και της καταπιεστικής εργασίας, που καταποντίζει τους ανθρώπους και αυτό όχι μόνο για τις αναπτυγμένες χώρες, αλλά και σε ένα όχι τόσο μακριά ευρισκόμενο μέλλον για όλη την Γη. Αυτές είναι προοπτικές, οι οποίες φαίνονται σαν ουτοπικές, μπρος στις εντάσεις και αγώνες που αναδύονται από την πιο πικρή ανάγκη του μεγαλύτερου μέρους των σημερινών ζώντων ανθρώπων, και όμως θα ήταν πραγματοποιήσιμο, εάν γίνονταν μια λογική χρίση των δυνατοτήτων που δίνονται σήμερα”. (Friedrich Pollock „Αυτοματισμός” σελ 235). Και τέλος: μονάχα με τον Αυτοματισμό είναι δυνατή η εξάλειψη της φτώχειας και η κατάργηση της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από τον άνθρωπο. Ήδη ο μεγάλος Αριστοτέλης έλεγε ότι η σχέση Δούλου και Δεσπότη βασίζεται στην ανάγκη εργαλειοποίησης τής ανθρώπινης εργατικής δύναμης και ότι μονάχα ο ολοκληρωμένος αυτοματισμός θα μπορούσε να καταργήσει αυτήν την σχέση.

“Εάν όμως ήταν δυνατό κάθε ένα από τα εργαλεία μετά από έκκληση ή από προαίσθηση εκτελούσε από μόνο του το έργο του, όπως τα έργα τού Δαίδαλου ή τού Ήφαιστου το τρίποδο, όπως λέει και ο ποιητής, αυτόματα πηγαίνουν στον θείο αγώνα όπως το αργαλειό ύφαινε από μόνο του και τα πλήκτρα έπαιζαν μόνα τους κιθάρα, τότε δεν θα χρειάζονταν ούτε οι αρχιτέκτονες υπηρέτες ούτε οι δεσπότες δούλους”. Πολιτικών Α (1254), Κεφ. ΙΙ, Παρ. 4-5.

Σημείωση:

Όλα τα στατιστικά στοιχεία είναι παρμένα από τον καθημερινό ηλεκτρονικό Τύπο, in.gr, SpiegelOnline, Manager Online, Neu Zürcher Zeitung, Frankfurter Allgemeine και από τiς ιστοσελίδες των εταιριών που αναφέρονται.

______________________________

Μια ιστορική αναφορά για την εξέλιξη μερικών εφευρέσεων και μηχανών που οδήγησαν στην ανάπτυξη των υπολογιστών.

1623 Wilhelm Schickard, εφηύρε την πρώτη υπολογιστική μηχανή

1642 Plaise Pascal, κατασκεύασε μια υπολογιστική μηχανή

1672 Gottfried W. Leipniz, ανέπτυξε το δυαδικό αριθμητικό σύστημα και κατασκεύασε μια υπολογιστική μηχανή με βάση αυτό το σύστημα

1712 Thomas Newcomen κατασκεύασε την πρώτη ατμομηχανή

1728 Βasile Bouchon και Jean Baptist Falcon κατασκεύασαν μια υφαντική μηχανή η οποία οδηγούνταν από οπές σε σανίδες

1745 Jaques de Vaucanson κατασκεύασε μια ολότελα αυτόματη υφαντική μηχανή και άλλα αυτόματα όπως η ξακουστή του Αυτόματη Πάπια

1769 James Watt τελειοποίησε την ατμομηχανή του Newcomen

1784 Edward Cartwright κατασκεύασε το πρώτο μηχανικό πλεκτήριο

1805 Joseph-Marie Jacquard κατασκεύασε με βάση τις μηχανές του Falcon και Vaucanson, μια αυτόματη υφαντική μηχανή που βασίζονταν πάνω στην διατρημένη κάρτα ή χαρτοταινία. Αυτή η μηχανή έμελλε να δώσει την μεγαλύτερη ανάπτυξη στην βιομηχανική υφαντουργία μετά το πέρασμά της στην Αγγλία όπου είχε την μεγαλύτερη διάδοση.

1822 Charles Babbage κατασκεύασε μια υπολογιστική μηχανή την Differnce Ingine και στην συνέχεια το 1836, την πρώτη προγραμματιζόμενη Analytical Ingine. Τις τεχνικές τού προγραμματισμού τις ανέπτυξε με την βοηθό του Augusta Ada Byron

1860 Charles Babbage προσπάθησε να κατασκευάσει έναν υπολογιστή με εισαγωγή και εξαγωγή των δεδομένων και του προγράμματος μέσω διατρημένων καρτών όπως τις χρησιμοποίησε ο Jacquard για το αυτόματο υφαντήριό του.

1880 Herman Hollerith ανέπτυξε ένα υπολογιστικό σύστημα αποτελούμενο από περισσότερα μέρη, διάτρησης, ταξινόμησης και μέτρησης, το οποίο χρησιμοποιήθηκε το 1890 για την καταμέτρηση της απογραφής του αμερικάνικου πληθυσμού. Η Κάρτα Hollerith χρησιμοποιούνταν ακόμη και μέχρι την δεκαετία του 1970.

1936 Konrad Zuse κατασκευάζει τον προγραμματιζόμενο μηχανικό υπολογιστή Ζ1. Το 1939 τον προγραμματιζόμενο ηλεκτρομηχανικό υπολογιστή Ζ2 και το 1941 κατασκευάζει τον υπολογιστή Ζ3 με εισαγωγή προγράμματος από διατρημένη χαρτοταινία.

1942 αναπτύχθηκε  στην Αμερική ένας υπολογιστής  πάνω στην βάση των Λυχνιών. 20.000 ηλεκτρονικές λυχνίες.

1943 Henning Schreyer ανέπτυξε έναν υπολογιστή με ηλεκτρονική υπολογιστική και αποθηκευτική μνήμη

1944 Konrad Zuse αναπτύσσει τον πρώτο ψηφιακό υπολογιστή S2

1946 John von Neumann αναπτύσσει τις τεχνικές του προγραμματισμού και ένα νέο μοντέλο των μερών του υπολογιστή.

1946 Eckert και Mauchly κατασκευάζουν έναν υπολογιστή με Λυχνίες αλλά με μια νέα γλώσσα προγραμματισμού, τον ENIAC

1948 Claude S. Shannon και J.W. Tukey χρησιμοποιούν το δυαδικό σύστημα (Binärcode) του Leipniz για την κατασκευή υπολογιστών και την Άλγεβρα του Bool

1950 Ξεκινάει η  πρώτη γενιά και η σειριακή  παραγωγή των ηλεκτρονικών υπολογιστών  και γενικά της βιομηχανίας  των Κομπιούτερ.

1957 Η ΙΒΜ παρουσιάζει  την FORTRAN, πρώτη μαθηματική γλώσσα των υπολογιστών

1957 Η δεύτερη  γενιά των υπολογιστών ξεκίνησε, με υπολογιστές από τρανζίστορ  που κυριάρχησαν μέχρι το 1965. Είχαν  αναπτυχθεί εν τω μεταξύ και  άλλες γλώσσες προγραμματισμού  όπως ALGOL, COBOL, BASIC

1965 Η τρίτη γενιά  των υπολογιστών με βάση τα  νέα υλικά από πυρίτιο και  ενσωμάτωση πολλών τρανζίστορ  σε ένα Τσιπ

1970 Η τέταρτη  γενιά των υπολογιστών με βάση  τούς ημιαγωγούς και την εισαγωγή  μικροεπεξεργαστών 

1990 Η πέμπτη γενιά  με εφαρμογή πλέον τής τεχνητής  νοημοσύνης και της μικροηλεκτρονικής 
_______________
* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, της ΞΑΝΘΗΣ, 12.02.2013.

Η βιοτεχνολογία, ο άνθρωπος και η «νέα ηθική»,

Γράφει ο Γιώργος Κολέμπας, topikopoiisi.com,

Με αφορμή τις «καλές ειδήσεις», που μας διατυμπανίζουν τα διεθνή και ντόπια ΜΜΕ, για την επιτυχία της δημιουργίας των πρώτων κλωνοποιημένων ανθρώπινων εμβρυικών βλαστοκυττάρων και της προληπτικής ολικής μαστεκτομής για την αποφυγή υψηλού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου από τη σταρ Αντζελίνα Τζολί. 

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 έγινε στις ΗΠΑ, υπό την προεδρία του τότε αντιπροέδρου Dan Quayle, μια «Επιτροπή ανταγωνισμού», η οποία είχε σαν στόχο τον εντοπισμό περιοχών έρευνας και τεχνολογίας, όπου οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκτήσουν προβάδισμα στις αγορές με τη βοήθεια τεχνικών καινοτομιών. Η Βιοτεχνολογία, προτάθηκε και έγινε αποδεκτό να προωθηθεί, σαν το βαρύ πυροβολικό με το οποίο θα επιτυγχανόταν αυτός ο στόχος. 
 

Από τότε η ιδιοκτησία και η εμπορευματοποίηση φθάνει στα όριά της, με την έννοια ότι οι διάφορες μορφές ζωής και ο ίδιος ο άνθρωπος και τα όργανά του ιδιωτικοποιούνται και γίνονται αντικείμενο κέρδους. Οι «επιστήμες της ζωής» μπαίνουν στην υπηρεσία των επικυρίαρχων. 

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος για το ανθρώπινο γονιδίωμα το 2002, έχουμε την γενετική παρέμβαση στον ίδιο τον άνθρωπο. Η παρέμβαση αυτή είναι πιο δύσκολο να αιτιολογηθεί από εκείνους που το επιχειρούν. 

Οι παλιές θρησκείες της Δύσης δεν βοηθούν σ΄ αυτό καθώς τον ρόλο του 'Θεού' αναλαμβάνει ο ίδιος ο άνθρωπος (δηλ. οι γενετιστές). Υπάρχει λοιπόν ανάγκη μιας καινούργιας θρησκείας. Και αυτή έχει βρεθεί εδώ και καιρό. Είναι ο «Τεχνολογικός Μεσσιανισμός».

 Η επιστήμη και η Τεχνολογία θα λύσουν όλα τα προβλήματα του ανθρώπου και θα φέρουν την ευτυχία του. Η κόκκινη κλωστή που υφαίνει τον νέο μύθο – θρησκεία, είναι η υπέρβαση του ανθρώπινου είδους απ΄ τον ίδιο τον άνθρωπο. Ο τωρινός ατελής άνθρωπος πρέπει να δημιουργήσει ο ίδιος τον νέο τέλειο άνθρωπο, τον λεγόμενο «Μετάνθρωπο», που θα οδηγήσει σε ένα κόσμο συνειδητής εξέλιξης. Η φυσική εξέλιξή του είναι πολύ αργή και χρονοβόρα. Αυτοί που έχουν τη δυνατότητα, πρέπει να παρέμβουν και να επιταχύνουν τον ρυθμό εξέλιξής του. Να περάσουμε απ΄ τη Δαρβίνεια φυσική εξέλιξη, στην «Μεταδαρβίνεια» τεχνική εξέλιξή του, απαλλαγμένο από αρρώστιες, με σωματική και νοητική βελτίωση, με παράταση της ζωής και αποτροπή των γηρατιών. 

Μερικοί γενετιστές επιστήμονες προφητεύουν ότι σύντομα θα είναι σε θέση να «παράγουν» μωρά κατά παραγγελία των γονιών τους. Υποστηρίζουν ότι οι γνώσεις τους για τα πολυσύνθετα συστήματα της ζωής θα πάρουν τέτοιες διαστάσεις, που και ο άνθρωπος θα μετατραπεί σε «διαφανές» βιολογικά ον. Με ανασυνδυασμό του DNA, όχι μόνο θα αντιμετωπίζονται τα διάφορα ελαττώματα, αλλά και θα προγραμματίζονται επιθυμητά χαρακτηριστικά και ιδιότητες του ατόμου, αρκεί να ζητηθούν οι υπηρεσίες της βιοτεχνολογίας, με το αζημίωτο βέβαια. 

 Ο ριζοσπαστικότερος από αυτούς, ο Gregory Stock του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, κηρύττει ότι το γενετικό «παιγνίδι της τύχης» που παίζει η φύση, θα καταργηθεί από τις στοχευόμενες παρεμβάσεις των γενετιστών. "Σε 50 χρόνια ο πλανήτης θα κατοικείται από όντα, που στα τεχνητά χρωμοσώματά τους θα φέρουν ντουζίνες από νέα γονίδια, όπως για παράδειγμα: γονίδια αντίστασης στις αρρώστιες, γονίδια για την ευφυΐα, γονίδια κατά της γήρανσης, κ.λ.π." 
Τα ίδια όμως έλεγε 40 χρόνια πριν και ένας από τους προφήτες της Βιοτεχνολογίας, ο Bentlen Glass: «Μέχρι το 2000 ο άνθρωπος θα απελευθερωθεί από την πείνα και τις αρρώστιες, θα ζει μέχρι 90-100 χρόνια και θα είναι πλήρως ενεργός, τόσο σωματικά όσο και πνευματικά. Μέρη και όργανα του ανθρώπινου σώματος, τα οποία δυσλειτουργούν θα αντικαθίστανται και μάλιστα πριν τη γέννησή του. Επίσης θα είμαστε σε θέση καταψυγμένα βαθιά αναπαραγωγικά κύτταρα, ακόμη και ανθρώπων που δεν θα ζουν πια, να χρησιμοποιήσουμε για την παραγωγή νέας ζωής». Περάσαμε το 2000 χωρίς βέβαια να έχουμε δει το παραμικρό από αυτόν τον «νέο και ωραίο κόσμο». 

Τι πραγματικά συμβαίνει; 

Ο Erwin Chargaff, ένας από τους πατέρες της βιοτεχνολογίας λέει τα εξής: «Οι επιστήμονες υπόσχονται πάρα πολλά, απεριόριστα πολλά. Έχουν γίνει οι αργυρώνητοι κράχτες της αγοράς. Κάνουν σαν να είναι δυνατόν όλα να κατασκευάζονται και να επισκευάζονται. Έχουν χάσει κάθε σεβασμό και μέτρο. Κανένας επιστήμονας, κανένας γενικά, δεν γνωρίζει τι ακριβώς είναι η ζωή και ούτε θα μπορέσει να το εξηγήσει ποτέ πλήρως. Συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία της επιστήμης, όπου μια εργασία, αυτή της χαρτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώματος, δημοσιοποιείται χωρίς να μπορεί να επαναληφθεί. 

Πολλά μπορεί να είναι τελείως λάθος. Δεν ξέρουμε πώς να χρησιμοποιήσουμε αυτή την γραμματοσαλάτα …Τα γονίδια δεν είναι τα μοναδικά εργαλεία που χρησιμοποιεί η φύση για να διατηρεί και να εξελίξει τη ζωή». 

Παρόλα αυτά όμως παίζοντας τους “μαθητευόμενους μάγους” έχουν ετοιμάσει μια σειρά από γενετικά τεστ. Στηριζόμενοι στην άποψη ότι πολλές αρρώστιες είναι εγγεγραμμένες στα γονίδια, έχουν δημιουργήσει και δημιουργούν συνέχεια πολλά και διάφορα τεστ, με τα οποία εξετάζουν συγκεκριμένα γονίδια. 

Γενετικά Τεστ: 

Γενετικά τεστ γίνονται από τη μια σε ανθρώπους που έχουν ήδη μια συγκεκριμένη αρρώστια και από την άλλη σε υγιείς, όπου ερευνάται αν θα αρρωστήσουν στο μέλλον Για τα πρώτα δεν θα μπορούσε να πει κανείς πολλά, για να μη κατηγορηθεί σαν κυνικός με τους ασθενείς. Για τα δεύτερα: υπάρχουν ήδη για πάνω από 400 ασθένειες όπως π.χ. για ασθένειες του πνεύμονα, καρκίνο του στήθους, μεσογειακή αναιμία, Αλτσχάϊμερ ή Chorea Huntigdon. Για την τελευταία (με κυριότερα συμπτώματα τη δυσκολία στις κινήσεις και την μετέπειτα ψυχική νόσο), μπορεί να καταλάβει ο γιατρός που κάνει το τεστ αν θα εκφρασθεί η ασθένεια, αλλά δεν μπορεί να ξέρει πότε θα εκφρασθεί, όταν ο ασθενής θα είναι νέος ή μετά τα 70 του; Για τις άλλες δεν μπορεί να ξέρει ποτέ ακριβώς, αν ο εξεταζόμενος θα ασθενήσει κάποτε. Γιατί το τεστ απλώς διαπιστώνει αν ο εξεταζόμενος έχει «ασυνήθιστο» γονίδιο. 

Βέβαια, όσοι έχουν «ασυνήθιστα» γονίδια, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ασθενήσουν στο μέλλον, όμως είναι λάθος να πιστεύουν ότι θα ασθενήσουν οπωσδήποτε. Ούτε στο μέλλον θα είναι δυνατόν να διαπιστώνεται αν ένας άνθρωπος θα αρρωστήσει σίγουρα και από ποια ασθένεια, γιατί τα γονίδια μπορεί να είναι μια αιτία για κάποια ασθένεια, αλλά δεν είναι και η μοναδική αιτία (αυτό στα μαθηματικά λέγεται: ικανή αλλά όχι αναγκαία συνθήκη), αφού υπάρχουν εξίσου, αν όχι πιο σημαντικές, περιβαλλοντικές και ψυχοσωματικές αιτίες για την ίδια ασθένεια. Εξάλλου για τις περισσότερες ασθένειες υπάρχουν και περισσότερες από μια αιτίες. 

Ο γενετικός μας χάρτης απεικονίζει όλες τις ψυχοσωματικές αλλαγές που βιώνουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας, πέρα από τη γενετική μας κληρονομιά. Αντανακλά την κατάσταση της υγείας και δεν είναι η υγεία αποτέλεσμα της γενετικής αιτιοκρατίας. Η αντικατάσταση «παθογόνων» γονιδίων με «υγιή» δεν εξαφανίζουν την ασθένεια, απλά «σβήνουν τη μνήμη ενός γεγονότος», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «σβήνει και το γεγονός». Το ίδιο και με την αφαίρεση «άρρωστων» οργάνων, τα οποία στην ουσία είναι σημεία εκδήλωσης της αρρώστιας, μέσα από τα οποία προσπαθεί να εκφραστεί η διαδικασία της θεραπείας και όχι η αιτία της αρρώστιας. Αν δεν βρεθεί και λυθεί αυτή η αιτία, απλώς αφαιρείται ένα σημείο εκδήλωσής της με αποτέλεσμα να βρει στη συνέχεια άλλο σημείο, συνήθως γειτονικό, για να εκφρασθεί. Πολλές φορές μάλιστα, επειδή «η ασθένεια είναι η λύση που βρίσκει ο εγκέφαλος στο πρόβλημα των εσωτερικών συγκρούσεων και ανισορροπιών» (επεξεργαζόμενος τις πραγματικές ή φανταστικές ή συμβολικές πληροφορίες ξεκινά ένα πρόγραμμα βιολογικών διαδικασιών για επιβίωση, που φαίνεται από τα συμπτώματα), πολλά μπορεί να κάνει ο καθένας για να θεραπευθεί. Αρκεί να αλλάζει συνήθειες και συμπεριφορές, τους τρόπους σκέψης, τη συναισθηματική ζωή του(να εκφράζει τις ανάγκες και τα συναισθήματά του, να τολμά αντιπαραθέσεις με σεβασμό στους άλλους, να αναγνωρίζει την πραγματικότητα όπως είναι και να προσαρμόζει προς αυτήν τις πράξεις του, να τελειώνει και να επιλύει τις συναισθηματικές του εκκρεμότητες με τους άλλους, να συγχωρεί κ.λ.π) και να μην εξαρτάται πάντα από τους θεραπευτές, οι οποίοι εξ αντικειμένου βρίσκονται σε θέση εξουσίας απέναντί του. Επίσης σε σχέση ειδικά με τον καρκίνο και τα καρκινικά κύτταρα. Αυτά κάνουν χρήση μόνο του μεταβολισμού μέσω ζύμωσης, που είναι λίγο αποδοτικός, γιατί πολλή ενέργεια ενσωματώνεται στα υποπροϊόντα της ζύμωσης. Έχουν σταματήσει να εξασφαλίζουν ενέργεια μέσω μιτοχονδρίων. 

Γι αυτό χρειάζονται να καταναλώνουν περισσότερη ουσία από ό,τι τα υγιή κύτταρα. Έτσι όταν η κατανάλωση τροφής του ασθενούς είναι ανεπαρκής τότε καταναλώνουν τη μάζα του σώματός του(αδυνατίζει πολύ ο ασθενής). Τα ζάκχαρα- υδατάνθρακες είναι η «τροφή» για τη ζύμωση. Αν δεν τα έχουν στη διάθεσή τους τα καρκινικά κύτταρα δεν μπορούν να κάνουν μίτωση και να πολλαπλασιασθούν. Σε αυτή την έλλειψη στηρίζεται και εναλλακτική θεραπεία του καρκίνου με δίαιτα, η οποία απαγορεύει για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε είδος άμεσα αφομοιώσιμων υδατανθράκων, όπως η ζάχαρη και το αλεύρι. 

Το ηθικό λοιπόν ερώτημα που μπαίνει είναι: τι σημαίνει για υγιείς ανθρώπους να ξέρουν, μετά από ένα γενετικό τεστ, ότι θεωρούνται πια άρρωστοι; Και αυτό μόνο και μόνο επειδή πιθανά κάποτε στο μέλλον μπορεί να αρρωστήσουν; Τι σημαίνει για αυτούς το δικαίωμα «στη μη γνώση» αυτού του πιθανού γεγονότος; Σε τι βοηθά να ξέρει κανείς ότι πιθανά να αρρωστήσει κάποτε, αλλά να μην μπορεί να κάνει τίποτε στην ουσία γι αυτό (οι αρρώστιες αυτές είναι βασικά ανίατες). Μάλλον θα αισθάνεται ήδη άρρωστος και η κατάστασή του θα χειροτερεύσει τουλάχιστον ψυχικά. Για το λόγο αυτό, πολλές Ενώσεις Αναπήρων απαιτούν το σεβασμό στο δικαίωμα της «μη γνώσης», διότι σχεδόν πάντα οι πιθανά «μελλοντικοί» ασθενείς αφήνονται μόνοι με την τύχη τους. Εκτός βέβαια και αν είσαι Αντζελίνα Τζολί, τότε «από αγάπη στον εαυτό σου και τα παιδιά σου» μπορείς να μετατραπείς από μόνος σου σε ανάπηρο(γιατί αναπηρία είναι να μην έχει μαστούς, πως θα βυζάξει τα νέα της παιδιά, αν θα ήθελε να κάνει ή πως θα νοιώθει σε μια νέα σχέση με έναν άλλο άνδρα, αν την παρατήσει ο Μπραντ Πητ). 

Δεν είναι λοιπόν οπωσδήποτε καλό να ξέρουν οι άνθρωποι εκ των προτέρων ότι πιθανά να αρρωστήσουν από μια συγκεκριμένη αρρώστια. Είναι όμως οπωσδήποτε καλό για τις επιχειρήσεις βιοτεχνολογίας, που πουλάνε αυτά τα γεν. τεστ, για τους θεράποντες γιατρούς και τις φαρμακοϊατρικές επιχειρήσεις, γιατί οι «μελλοντικοί» άρρωστοι θα πρέπει να παρακολουθούνται συνέχεια και να παίρνουν προληπτικά κάποια φάρμακα, όπως επίσης και για τους κάθε λογής εργοδότες, ώστε να μην διακινδυνεύσουν να προσλάβουν ή να μπορούν να απολύουν έγκαιρα τους πιθανά «μελλοντικούς» ασθενείς εργαζομένους τους.
 
Ήδη στην Αγγλία οι ενώσεις εργοδοτών απαιτούν να γίνονται υποχρεωτικά τα γεν. τεστ, ώστε να ξέρουν τι να κάνουν με τους εργαζόμενούς τους. Στην Ισλανδία και Εσθονία π.χ. αυτό γίνεται για σχεδόν όλους τους ανθρώπους υποχρεωτικά, ενώ στις Η.Π.Α. έχουν χάσει ήδη πολλοί την εργασία τους. Στην περίπτωση μάλιστα μιας φοιτήτριας, είχαμε την απόρριψή της από ένα πανεπιστήμιο για Ελίτ με το αιτιολογικό ότι το γεν. τεστ προέβλεψε μελλοντική θανατηφόρα ασθένεια και «δεν θα άξιζε τον κόπο και για το πανεπιστήμιο, αλλά και για την ίδια, μια τόσο επίμονη και δαπανηρή φοίτηση» Τα γεν. τεστ τα θέλουν επίσης οι ασφαλιστικές εταιρίες υγείας, ώστε γνωρίζοντας το «προφίλ» των ασφαλισμένων τους, να μπορούν να θέτουν όρους για την ασφάλισή τους ή να μην τους ασφαλίζουν πια καθόλου, αφού θα τους κοστίζει πολλά η ασφάλειά τους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες πολλοί μιλούν για προγραμματισμένο μελλοντικό Άουσβιτς. 

Η κλωνοποίηση: 

Η γενική κλωνοποίηση του ανθρώπου, δηλ. η κλωνοποιημένη μορφή της αναπαραγωγής του, παρά τους ισχυρισμούς των επίδοξων «ανθρωποκλωνοποιών» γενετιστών, δεν έχει γίνει αποδεκτή από τους άλλους επιστήμονες και τις κυβερνήσεις, προς το παρόν. Η λεγόμενη όμως θεραπευτική κλωνοποίηση έχει αποκτήσει όλο και περισσότερους οπαδούς σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Υπάρχουν ερευνητές γενετιστές, που εκμεταλλευόμενοι την ύπαρξη ανίατων ασθενειών, υπόσχονται ότι θα τις θεραπεύσουν στο μέλλον χρησιμοποιώντας θεραπευτικούς κλώνους. Αυτό σημαίνει ότι νέα υγιή κύτταρα του ανθρώπινου σώματος, που θα παίρνονται από τους κλώνους, θα αντικαθιστούν τα γερασμένα και άρρωστα των διάφορων ανθρώπινων οργάνων. Πολλοί όμως άνθρωποι και επιστήμονες δεν αποδέχονται αυτή την πρακτική. Πιστεύουν και φοβούνται ότι, ξεκινώντας από τους θεραπευτικούς κλώνους για να πάρουν άδεια από τις Αρχές, ο απώτερος σκοπός τους είναι η προετοιμασία για την αποδοχή της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης και η τεχνική παραγωγή του ίδιου του ανθρώπου. 

Και το ερώτημα που μπαίνει από τη μεριά της βιοηθικής είναι: είναι θεμιτό ηθικά να θανατώνονται ανθρώπινα έμβρυα, μόνο και μόνο για να τους αφαιρούνται κύτταρα, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν σαν «ανταλλακτικά» για τα όργανα άλλων ανθρώπων; Ο κλώνος ή το καταψυγμένο έμβρυο έχει ανθρώπινη αξία; Πως έφθασε η κοινωνία να τα παράγει σαν εμπόρευμα; Ήδη στην Αγγλία δόθηκε τελευταία άδεια για έρευνα σε έμβρυα μέχρι 14 ημερών. Από τους γενετιστές επιλέγονται νεαρά αναπαραγωγικά κύτταρα (κύτταρα που στον πυρήνα τους έχουν όλες τις πληροφορίες για την αναπαραγωγή τους) από: 1) ωάριο μιας γυναίκας 2) έμβρυο γυναίκας ή έμβρυο που αναπτύσσεται τεχνικά στο εργαστήριο( όταν τους αφαιρούνται κύτταρα φυσικά πεθαίνουν) 3) το αίμα του ομφάλιου λώρου ενός μωρού, αμέσως μετά την γέννησή του 4) τα αναπαραγωγικά κύτταρα ενός ενήλικα (κύρια του εγκεφάλου ή των οστών). Από αυτά τα κύτταρα εξάγεται ο πυρήνας τους και εμφυτεύεται σε ένα ωάριο, του οποίου έχει αφαιρεθεί ο δικός του πυρήνας και έτσι αναπτύσσεται ένα κλωνοποιημένο κύτταρο. Αυτό το κύτταρο πολλαπλασιάζεται και έχουμε ένα σύνολο κυττάρων, τα οποία έχουν όλα το ίδιο πληροφοριακό κώδικα του πυρήνα που εισήχθη. Όλα αυτά τα νέα κύτταρα αποτελούν τον κλώνο. Το πρόσφατο επίτευγμα των ερευνητών του πανεπιστημίου του Όρεγκον, με επικεφαλής τον βιολόγο Shoukhrat Mitalipov (σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας Cell) που κατάφεραν να αναπτύξουν το κλωνοποιημένο ανθρώπινο έμβρυο μέχρι το στάδιο της βλαστοκύστης (περίπου 150 κύτταρα, ενώ μέχρι τώρα δεν είχε ποτέ ξεπεραστεί το στάδιο των 12 κυττάρων), θεωρείται επαρκές για να αποτελέσει πηγή βλαστικών κυττάρων. 

 Τι είναι ένας τέτοιος κλώνος άραγε; Ένας ανάπηρος; Ένα κατασκεύασμα; Ένα «ανταλλακτικό» για το πέρασμα σε μια μετανθρώπινη κατάσταση ή απλώς ένα μέσο που μας προετοιμάζει να αποδεχθούμε την προοπτική του «μετανθρώπου»; Η τεχνοφασιστική ελίτ και οι κοινωνικοί αγώνες στο πεδίο της Βιοπολιτικής Οι υποστηρικτές του «μετανθρώπου» και της «νέας ευγονικής», υποστηρίζουν ότι η εξέλιξη αυτή θα είναι στα πλαίσια της φυσικής εξέλιξης, αφού η ίδια η φύση προσπαθεί να δημιουργήσει το επόμενο είδος μέσα απ΄ τον ανθρώπινο νου και την τεχνολογία του και αυτό το έχει περάσει (η φύση), σαν εντολή, στο τωρινό ανθρώπινο είδος. Έχουν λοιπόν περάσει απ΄ το στάδιο της επιστημονικής φαντασίας και του φουτουρισμού, στη δημιουργία ενός καινούργιου μύθου. Και στο παρελθόν είχαμε μύθους καταστροφικούς (π.χ. ο μύθος της άριας φυλής). Μήπως και αυτός είναι ένας τέτοιος; Μήπως είναι μια μεγάλη παγίδα της εξέλιξης και αντί για όνειρο γίνει εφιάλτης; 

Ο εφιάλτης μιας απειλητικής τεχνοφασιστικής Ελίτ; 

Γιατί ποια σημερινή κοινωνία της εποχής του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, με ποιους θεσμούς και ασφαλιστικές δικλίδες θα μπορούσε να χειρισθεί ορθολογικά και «δημοκρατικά» μια τέτοια πραγματικότητα, που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να παρακολουθήσει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας; Ο παν-καπιταλισμός είναι υποχρεωμένος να σχεδιάσει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά και το ανθρώπινο σώμα για να εκτελεί συγκεκριμένα καθήκοντα με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής και βιοτεχνολογίας. Είναι υποχρεωμένος να ολοκληρώσει τη «σάρκινη μηχανή», δηλ. μια ύπαρξη που η συμπεριφορά της θα ενισχύεται από την αντίστοιχη τεχνολογική θωράκιση, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του. Το ερώτημα λοιπόν που μπαίνει είναι αν θα δεχθούμε τη μοίρα της μετάλλαξής μας σε τεχνητό ον ή θα απορρίψουμε αυτή την κατεύθυνση; Παρά τη χειροπιαστή δυνατότητα του «μετανθρώπου», η έκβαση αυτής της εξέλιξης δεν έχει κριθεί. Γιατί δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά πρώτα και κύρια είναι κοινωνική. Έχει να κάνει με επιλογή κατευθύνσεων, σημαίνει δηλαδή ότι έχουμε μπροστά μας ένα νέο πεδίο πολιτικών αναμετρήσεων και συγκρούσεων που ξαναβάζουν από την αρχή τα πιο βασικά πολιτικά ερωτήματα και σηματοδοτούν νέους κοινωνικούς αγώνες για το τι είδους άνθρωπο και κοινωνία θέλουμε, για την πολιτική και οικονομική εξουσία στα πλαίσιά της κ.λ.π. Γιατί αν αυτή η εξέλιξη παραμείνει στα χέρια της παγκόσμιας ελίτ που την προωθεί προς το παρόν, θα έχουμε μια μελλοντική τεχνοφασιστική κοινωνία. 

Έχουμε ακόμα τη δυνατότητα να μην την επιτρέψουμε. Και είμαστε οι περισσότεροι που δεν θέλουμε μια τέτοια κοινωνία. Αρκεί να ξεκινήσουμε από την κριτική της έρευνας, να στηριχθούμε στην αρχή της προφύλαξης, που έχει γίνει παγκοσμίως αποδεκτή σε σχέση με τους κινδύνους της τεχνολογίας και να αντιδράσουμε με όποιους τρόπους μπορούμε. Αρκεί να στραφούμε προς τις πραγματικές ουσιαστικές σημερινές ανθρώπινες ανάγκες μας. Αρκεί να ξεπεράσουμε την κτητική, επεκτατική και χρησιμοθηρική ψυχοσύνθεση, την οποία έχει δημιουργήσει στους περισσότερους το καθεστώς του παγκοσμιοποιμένου καπιταλισμού. Αρκεί να δημιουργήσουμε αυτοκαθοριζόμενους επιστημονικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς, τέτοιους που θα αποκαταστήσουν την ισορροπία μέσα στις ανθρώπινες κοινότητες και μεταξύ των ανθρώπινων κοινοτήτων και του περιβάλλοντος γύρω τους. Θα χρειασθεί να περάσουμε: Από τον ανασφαλή και κατεχόμενο από τον φόβο της απώλειας και του θανάτου άνθρωπο, στη φιλοσοφημένη, προσγειωμένη προσωπικότητα, που αποδέχεται ότι δεν γεννήθηκε σε αυτόν τον κόσμο για να ζήσει αιώνια, αλλά για να βιώσει τον πεπερασμένο χρόνο του όσο γίνεται πιο ποιοτικά, βελτιώνοντας τον εαυτό και τους άλλους γύρω του. Που θα είναι βασικά απαλλαγμένος από τον φόβο, αποδεχόμενος τη φθαρτότητα και την περατότητά του. Τον θάνατο θα τον βιώνει σαν φυσικό γεγονός ενταγμένο στη ζωή της κοινότητάς του και όχι στους χώρους των απρόσωπων νοσοκομείων-νεκροτομείων-νεκροταφείων των μεγαλουπόλεων. Η αγάπη για τη ζωή- η οποία αποτελεί έκφραση της συγκεκριμένης συσσωμάτωσης της συμπαντικής υλοενέργειας τη συγκεκριμένη στιγμή του συμπαντικού χρόνου-και η γνώση ότι ο θάνατος είναι συνέπεια της αύξησης της «εντροπίας» του συγκεκριμένου «είναι» και άρα αναπόφευκτη κατάληξη της ίδιας της ζωής, θα οδηγεί τον άνθρωπο στην αποδοχή του θανάτου, στην εξάλειψη του φόβου και στην κατάκτηση του θεμελιακού αισθήματος της ασφάλειας. Όταν το κατορθώσει αυτό, τότε είναι σε θέση να αποδεχθεί και να δημιουργήσει νέες αξίες ευζωίας, προσπερνώντας τις σημερινές κυρίαρχες αξίες της επιβίωσης. Έτσι θα μπορούσε να κάνει μεταστροφή, να αλλάξει συνειδησιακό καθεστώς και να δημιουργήσει νέο πολιτισμό. Το πρώτο βήμα θα ήταν το ξεπέρασμα του φόβου για τη στέρηση, την ύπαρξη και το θάνατο. 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα του ανθρώπου της σημερινής κοινωνίας είναι ο φόβος. Πολλές συμπεριφορές του οφείλονται στο φόβο. Και αυτό τον οδηγεί στο να αυτο-ακρωτηριάζεται, είτε σωματικά -όπως η Τζολί- είτε πνευματικά-όπως π.χ. ο άνεργος που νομίζει ότι είναι άχρηστος επειδή δεν του δίνουν δουλειά οι εργοδότες. Αυτός ο φόβος δημιουργείται βασικά από την έννοια της ανάγκης. Φοβάμαι γιατί θα στερηθώ κάτι που έχω ανάγκη. Όταν δημιουργώ πλασματικές ανάγκες, δημιουργώ παραπανίσιους φόβους. Άρα το φούσκωμα των αναγκών δημιουργεί γιγάντεμα των φόβων. Και ένας φοβισμένος άνθρωπος, ποτέ δε μπορεί να είναι ελεύθερος άνθρωπος. Να λοιπόν το πρώτο βήμα: να περιορίσουμε τις ανάγκες μας, για να περιορίσουμε τους φόβους μας. Έτσι κάθε μέρα θα γινόμαστε όλο και πιο ελεύθεροι.-
______________________

Αναδημοσείυση από: Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/128775 (17 Μάη 2013)

Οι επικίνδυνες ακτινοβολίες στο Εδώλιο*

 

[Για το θέμα της ασύρματης επικοινωνίας που βλάπτει σοβαρά την υγεία είχαμε θέμα στο blog στις 31/10/2010 (ΕΔΩ). Επανερχόμαστε σήμερα με το άρθρο του Carlo Humanos που μας ενημερώνει για μια μεγάλη δίκη και συζήτηση που ξεκινάει στις ΗΠΑ για τις επιπτώσεις στην υγεία από τη χρήση κινητών τηλεφώνων. Κάποιες από τις επιστημονικές εργασίες που συνέβαλαν στο σημαντικό αυτό βήμα προάσπισης της δημόσιας υγείας ήταν και αυτές του Έλληνα βιοφυσικού στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δρα Δημήτρη Παναγόπουλου", όνομα που υπήρχε και στην προηγούμενη ανάρτηση.]

Οι επικίνδυνες ακτινοβολίες στο Εδώλιο

Του Carlo Humanos

Μία πολύ μεγάλη δίκη ξεκινάει στις ΗΠΑ αυτό το διάστημα που αφορά πρόκληση εγκεφαλικών όγκων από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Δεκάδες Αμερικανοί πολίτες έχουν ασκήσει Μηνύσεις και Αγωγές στις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας των ΗΠΑ (Motorola, Nokia κ.λπ.) κατηγορώντας ότι τα κινητά τηλέφωνα είναι υπεύθυνα για εγκεφαλικούς όγκους που εμφανίσθηκαν στους ίδιους ή σε συγγενείς τους μετά από συχνή χρήση χωρίς να υπάρχει σύσταση από τις εταιρείες ότι η ακτινοβολίες αυτές είναι καρκινογόνες.

Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που ανήκει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2011 αναγκάσθηκε κάτω από το βάρος των αποτελεσμάτων πολλών επιστημονικών εργασιών να χαρακτηρίσει τις ακτινοβολίες αυτές ως «πιθανά καρκινογόνες» (IARC, 2011: IARCClassifies radiofrequency electromagnetic fields as possibly carcinogenic to humans. Press Release, 31 May 2011). Κάποιες από τις επιστημονικές εργασίες που συνέβαλαν στο σημαντικό αυτό βήμα προάσπισης της δημόσιας υγείας ήταν και αυτές του Έλληνα βιοφυσικού στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δρα Δημήτρη Παναγόπουλου.

Δύο πολύ μεγάλα δικηγορικά γραφεία των ΗΠΑ έχουν αναλάβει την πλευρά των παθόντων καθώς και των εταιρειών αντίστοιχα και επιστημονικές επιτροπές έχουν «επιστρατευθεί» και από τις δύο πλευρές. Κάθε πλευρά θα καλέσει για κατάθεση στο Δικαστήριο περίπου δέκα επιστήμονες από όλο τον κόσμο που ειδικεύονται στις επιπτώσεις των μικροκυματικών ακτινοβολιών στην ανθρώπινη υγεία. Τα δύο προηγούμενα χρόνια οι επιστημονικές επιτροπές της κάθε πλευράς εξέταζαν τις εργασίες επιστημόνων από όλο τον κόσμο αλλά και οργάνωναν συναντήσεις σε Αμερική και Ευρώπη με επιστήμονες, προκειμένου να επιλέξουν αυτούς που θα θεωρούσαν πλέον αρμόδιους για να καταθέσουν στη Δίκη. Τα ονόματα δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα και ένας από τους επιστήμονες που προσκαλούνται από την πλευρά των παθόντων είναι ο βιοφυσικός Δρ Δημήτρης Παναγόπουλος. Ο Έλληνας επιστήμονας είναι ο πρώτος που έδειξε ότι οι ακτινοβολίες κινητής τηλεφωνίας καταστρέφουν το DNA καθώς και με ποιο μηχανισμό μπορεί να συμβεί αυτό στα κύτταρα. Επειδή η βασική αιτία καρκίνου είναι η βλάβη του DNA ο Έλληνας επιστήμονας θεωρείται μαζί με συναδέλφους του από άλλες χώρες, «κλειδί» στην υπόθεση. Κάποια από τα μεγάλα ονόματα στο χώρο της επιστήμης που επίσης καλούνται να καταθέσουν από την πλευρά των Αμερικανών πολιτών, είναι ο Αμερικανός Καθηγητής βιοφυσικός Abraham Liboff, o Αυστριακός επιδημιολόγος Michael Kundi, ο Αυστραλός νευροχειρουργός Vinni Khurana και ο Ρώσος μοριακός βιολόγος Igor Belyaev.

Όπως έχει προειδοποιήσει από το 2008 ο Δρ Khurana τα περιστατικά δημιουργίας εγκεφαλικών όγκων έχουν αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο και η αύξηση αυτή φαίνεται να συσχετίζεται στενά με την αντίστοιχη αύξηση στη χρήση κινητών/ασύρματων τηλεφώνων.

Ας ελπίσουμε ότι δεν θα κυριαρχήσουν πάλι τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα των εταιρειών που στο βωμό του κέρδους θυσιάζουν τη δημόσια υγεία και ότι θα γίνει μια αδιάβλητη δίκη όπου θα εισακουσθεί η άποψη της επιστήμης, όπως την αντιλαμβάνονται οι ευσυνείδητοι επιστήμονες, όσοι συνεχίζουν να τιμούν τον όρκο τους προς όφελος της προστασίας της δημόσιας υγείας, παρά τις ακαδημαϊκές διώξεις που συχνά πολλοί από αυτούς υφίστανται.

Η Πολιτεία έχει χρέος να ενημερώνει τους Πολίτες για τους κινδύνους, να παίρνει μέτρα προστασίας του πληθυσμού από την ασυδοσία των αδίστακτων κερδοσκόπων και να επιβάλλει στους φορείς της δημόσιας υγείας και της δικαιοσύνης την τήρηση των νόμων και την απόδοση δικαιοσύνης, γιατί τα κέρδη δεν μπορούν και δεν πρέπει να είναι πάνω από τον Άνθρωπο.

Αναδημοσίευση από το:  http://xpolis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_7302.html,

Η ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, ΚΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Η γερμανική Nanoscribe έχει λανσάρει έναν μικρό επιτραπέζιο τρισδιάστατο εκτυπωτή που μπορεί να δημιουργεί περίπλοκες μικροκατασκευές (στην κλίμακα των μm) έως και 100 φορές ταχύτερα από όσο ήταν δυνατό μέχρι σήμερα. «Εάν κάτι χρειαζόταν μία ώρα για να γίνει, τώρα μπορούμε να το κάνουμε σε λιγότερο από ένα λεπτό» λέει ο Μάικλ Τίελ, επικεφαλής του τμήματος τεχνολογίας της εταιρείας

3D μικροεκτυπώσεις βιομηχανικής κλίμακας

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ, http://www.enet.gr/

Τρισδιάστατο ανάγλυφο της επωνυμίας της γερμανικής εταιρείας πάνω σε ανθρώπινη τρίχα! Ενώ η τρισδιάστατη εκτύπωση παιχνιδιών και κοσμημάτων λαμβάνει όλη τη δημοσιότητα, η τρισδιάστατη εκτύπωση σε μικροκλίμακα μπορεί να αποδειχθεί τελικά σημαντικότερη και αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο παραγωγής ιατρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.

 Εφαρμογές

Ο Τίελ υποστηρίζει πως οι εκτυπωτές της εταιρείας του μπορεί να γίνουν ακόμα ταχύτεροι στο μέλλον. Η Nanoscribe σχεδιάζει να ξεκινήσει την πώληση του μηχανήματός της σε μερικούς μήνες. Η εκτύπωση μικροδομών, με χαρακτηριστικά μόλις μερικών εκατοντάδων νανομέτρων σε μέγεθος, θα μπορούσε να έχει πολλές πρακτικές εφαρμογές - στεφανιαία στεντ, μικροσκοπικές βελόνες για ανώδυνα εμβόλια, συγκολλητικά τύπου «γκέκο», εξαρτήματα ρευστομηχανικών τσιπ και «σκαλωσιές» για ανάπλαση κυττάρων και ιστών. Μία άλλη σημαντική εφαρμογή θα μπορούσε να είναι στον κλάδο των ηλεκτρονικών ειδών, όπου η παραγωγή τυποποιημένων μικροσκοπικών εξαρτημάτων για τσιπ αποτελεί αυτή τη στιγμή μία αργή και δαπανηρή διαδικασία. Η τρισδιάστατη εκτύπωση μπορεί να κατασκευάσει γρήγορα και φθηνά καλούπια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό.

Τρισδιάτατο μοντέλο του ουρανοξύστη Κράισλερ στη Νέα Υόρκη, ύψους μερικών δεκάδων μικροχιλιοστών Τα μικρότερα αντικείμενα που μπορεί να κατασκευάσει ο εκτυπωτής της Nanoscribe έχουν διάσταση περίπου 30 νανομέτρων, λέει η Τζούλια Γκριρ, του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας. «Είναι πολύ δύσκολο να κάνεις περίπλοκες κατασκευές σε τόσο μικρή κλίμακα, αλλά ο εκτυπωτής της Nanoscribe το καταφέρνει με μεγάλη επιτυχία» λέει η Γκριρ, και προσθέτει: «Δεν νομίζω να υπάρχει κάποιο άλλο εργαλείο αυτή τη στιγμή που να μπορεί να δουλέψει με τέτοια ακρίβεια». Η ερευνητική ομάδα της Γκριρ χρησιμοποιεί τον εκτυπωτή πρώτης γενιάς της Nanoscribe, αλλά αναγνωρίζει πως η αργή του ταχύτητα είναι ένα σημαντικό μειονέκτημα.

Επανάσταση

Εως τώρα η τρισδιάστατη μικροεκτύπωση έχει χρησιμοποιηθεί μόνο σε ερευνητικά εργαστήρια λόγω της αργής της ταχύτητας. Πολλά εργαστήρια σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν τον εκτυπωτή πρώτης γενιάς της Nanoscribe. Ενας νέος, ταχύτερος εκτυπωτής θα μπορέσει να αποκτήσει και εμπορική χρήση. Ο Τίελ λέει πως πολλές ιατρικές και τεχνολογικές εταιρείες έχουν δείξει ενδιαφέρον για το νέο εκτυπωτή. «Πιστεύω πως η ταχύτητα του εκτυπωτή αυτού θα φέρει την επανάσταση στη βιομηχανική παραγωγή», τονίζει. 

Ο νέος τρισδιάστατος εκτυπωτής της Nanoscribe Οι περισσότεροι 3D μικροεκτυπωτές χρησιμοποιούν την τεχνολογία του διφωτονικού πολυμερισμού. Η τεχνολογία αυτή έχει να κάνει με την εστίαση μικροσκοπικών, βραχέων παλμών που μεταδίδει ένα σχεδόν υπέρυθρο λέιζερ πάνω σε ένα φωτοευαίσθητο υλικό. Το υλικό πολυμερίζεται και στερεοποιείται στα σημεία εστίασης. Καθώς η ακτίνα λέιζερ κινείται σε τρεις διαστάσεις, δημιουργεί ένα τρισδιάστατο αντικείμενο.

Οι σημερινοί εκτυπωτές, ανάμεσα τους και το παλιό σύστημα της Nanoscribe, κρατούν την ακτίνα λέιζερ σταθερή και κινούν το φωτοευαίσθητο υλικό κατά μήκος τριών αξόνων, μία διαδικασία που επιβραδύνει την εκτύπωση. Για να επιταχύνει τη διαδικασία, το νέο εργαλείο της Nanoscribe χρησιμοποιεί έναν μικροσκοπικό κινούμενο καθρέφτη που αντανακλά το λέιζερ σε διάφορες γωνίες. Ο Τίελ υποστηρίζει πως η χρήση μιας παράταξης τέτοιων καθρεφτών, που θα παράγουν περισσότερες ακτίνες λέιζερ, θα μπορέσει να κάνει την εκτύπωση ακόμα πιο γρήγορη.

Πολιτικό σύστημα, τηλεόραση και διαχείριση του ανθρώπινου πόνου*

του

Ζήση Δ. Παπαδημητρίου**

Πολιτική με την παραδοσιακή σημασία του όρου σημαίνει πρωτίστως διαβούλευση με την ενεργό συμμετοχή τόσο των πολιτικών όσο και των πολιτών σε μια σχέση αμφίδρομης επικοινωνίας. Με άλλα λόγια, όταν μιλούμε για πολιτική, μιλούμε για επικοινωνία, για ανταλλαγή ιδεών και απόψεων, με στόχο, υποτίθεται, το κοινό καλό. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν ο τύπος λειτουργούσε ως «τέταρτη εξουσία», ελέγχοντας την εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική εξουσία, σήμερα η σχέση Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και Πολιτικής εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε σχέση εξάρτησης της Πολιτικής από τα ΜΜΕ. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή στα χρονικά του δημόσιου βίου διαδικασία «αποικιοποίησης» της Πολιτικής από τα ΜΜΕ(1). Η πολιτική παραδίδεται πλέον χωρίς όρους στα ΜΜΕ, τα οποία όχι μόνον την επηρεάζουν ως σύστημα και δομή, αλλά και αλλάζουν εκ βάθρων την ίδια τη λογική της. Πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση  των πολιτικών πραγμάτων διαδραματίζει η τηλεόραση.

Ως γνωστόν, η τηλεόραση είναι μια από τις πιο σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες της μεταπολεμικής περιόδου, καθότι επιδρά καταλυτικά στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, επηρεάζοντας άμεσα την κοινωνική και πολιτική συμπεριφορά των ανθρώπων. Ως μέσο μαζικής επικοινωνίας, η τηλεόραση διαφέρει ουσιαστικά από τα συμβατικά μέσα πληροφόρησης, όπως είναι ο Τύπος και η Ραδιοφωνία. Στο χώρο των ΜΜΕ, η τηλεόραση  αποτελεί τον κατ’ εξοχήν φορέα της λεγόμενης «κατευθυνόμενης δημοσιότητας», στόχος της οποίας είναι η καλλιέργεια της πολιτικής απάθειας μεταξύ των πολιτών, εμποδίζοντάς τους έτσι να συμμετέχουν ενεργά στα πολιτικά τεκταινόμενα. Στην εποχή μας, ο τηλεοπτικός εθισμός λειτουργεί ως υποκατάστατο για την έλλειψη πραγματικής επικοινωνίας, καθότι η ουσιαστική επικοινωνία προϋποθέτει διαδικασίες κατανόησης στο πνεύμα ενός διαλόγου μεταξύ υποκειμένων με μεταβιβάσιμο σύνολο προτάσεων, ενώ η τηλεόραση, αντίθετα, παραμένει εξωτερικός μονόλογος, ο οποίος, χάρη στην τεχνική του τελειότητα, διαθέτει το κύρος της δημόσιας δεσμευτικότητας(2). Κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα του τηλεοπτικού μέσου είναι η εικόνα, η αμεσότητα και  πειστικότητα της οποίας δεν αφήνει πολλά περιθώρια στον τηλεθεατή να προσεγγίσει κριτικά το περιεχόμενο της πληροφορίας, αφού, όπως συνήθως λέγεται, «η εικόνα μιλάει από μόνη της» και με την έννοια αυτή αποτελεί  «αδιάψευστο» στοιχείο αλήθειας.

       Υποταγμένη στη λογική της εμπορευματοποίησης και του κέρδους, η τηλεόραση μετατρέπει το θεατή σε καταναλωτή πληροφοριών, τις οποίες και αποδέχεται παθητικά. Καθώς διεισδύει στον προσωπικό χώρο των ανθρώπων, καταλύει κάθε έννοια ιδιωτικού και στη θέση της πνευματικής αυτοσυγκέντρωσης υπεισέρχεται το τηλεοπτικό μήνυμα, το οποίο και παρεμβαίνει με έναν ιδιόμορφο τρόπο στον ψυχικό κόσμο του ατόμου, καταργώντας έτσι την ατομικότητα στη διαδικασία αποτίμησης της συγκεκριμένης πληροφορίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Γερμανός πολιτικός επιστήμονας Κουρτ Λένκ, η τηλεόραση είναι το «αντίδοτο», το «χάπι», είναι το αποκορύφωμα της τεχνικά άρτιας αντιστάθμισης για την έλλειψη πραγματικής πληροφόρησης. Η σχέση του ατόμου με το τηλεοπτικό μέσο αποτελεί ένα είδος μονολόγου που κυριολεκτικά καθηλώνει αλλά και κατευθύνει τις κεραίες πρόσληψης του τηλεθεατή. Κι ενώ, λόγω της πληθώρας των μηνυμάτων, δίνει την αίσθηση της ολοκληρωμένης εικόνας, στην ουσία παραπληροφορεί, καθώς προβάλλει και αναπαράγει πρότυπα συμπεριφοράς προσαρμοσμένα πλήρως στη λογική του καταναλωτισμού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο η τηλεόραση διαχειρίζεται τον πόνο, υποτάσσοντας τα ανθρώπινα συναισθήματα στη λογική εξυπηρέτησης των εκάστοτε στόχων του συστήματος εξουσίας. Πρόκειται για ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο συναισθηματικής προκατάληψης του δέκτη της πληροφορίας(3). Με τον τρόπο που λειτουργεί, η τηλεόραση αναμοχλεύει αλλά και εργαλειοποιεί κατάλληλα τις ανασφάλειες και τους φόβους των πολιτών που χαρακτηρίζουν την εποχή μας, καθιστώντας τους άβουλους αποδέχτες πολιτικών μηνυμάτων του συστήματος εξουσίας. Όντας εμπορευματοποιημένη, η τηλεόραση είναι η πλέον συμπυκνωμένη έκφραση της «βιομηχανίας του θεάματος»(4).

       Καθώς η πολιτική κυριαρχείται σε σημαντικό βαθμό από τα οικονομικά συμφέροντα και δεδομένου του τρόπου λειτουργίας των ΜΜΕ που επηρεάζουν έντονα, μέσα από στημένες δημοσκοπήσεις και σφυγμομετρήσεις, το πολιτικό βαρόμετρο, τα μεγάλα οικονομικά συγκροτήματα, διαμορφώνουν, κατά το δοκούν, την κοινή γνώμη, παγιδεύοντας έτσι τις πολιτικές εξελίξεις και την κατά τα άλλα δήθεν ανεπηρέαστη λαϊκή θέληση. Ο αντιπροσωπευτικός θεσμός του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος φαλκιδεύεται με τη σειρά του, μετατρεπόμενος από εργαλείο άσκησης λαϊκής εξουσίας, σε εργαλείο εξυπηρέτησης ιδιοτελών οικονομικών συμφερόντων. Επιβεβαιώνεται για ακόμη μια φορά περίτρανα η διαπίστωση του Καρλ Πολάνυι, ότι ο καπιταλισμός  αποτελεί «ιστορική ανωμαλία», στο βαθμό που, σε αντίθεση με προηγούμενες ιστορικές φάσεις εξέλιξης της ανθρωπότητας, όπου οι οικονομικές διαδικασίες ήταν οργανικά δεμένες με τις κοινωνικές σχέσεις, οι κοινωνικές σχέσεις σήμερα ορίζονται κυρίως με βάση τη λογική του ιδιωτικού οικονομικού συμφέροντος(5). Στις μέρες μας, προϊούσης της παγκοσμιοποίησης, η οικονομία καθορίζει πλέον σε σχεδόν απόλυτο βαθμό την πολιτική και μέσω αυτής τις κοινωνικές σχέσεις, με κυρίαρχο το\ χρηματοπιστωτικό σύστημα και αιχμή του δόρατος το κερδοσκοπικό κεφάλαιο, το οποίο, με τη σειρά του, καθορίζει πλέον τις εξελίξεις στο χώρο της πραγματικής οικονομίας.

Η διαπλοκή πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, όπως αυτή καταγράφεται στο χώρο των ΜΜΕ, έχει σημάνει προ πολλού το τέλος της φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας και την εμφάνιση της «τηλεοπτικής δημοκρατίας», όπως χαρακτηριστικά την αποκάλεσε πρώτος ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Χέλμουτ Σμιτ, εξέλιξη που είχε μεταξύ άλλων σαν αποτέλεσμα τη μετατροπή της πολιτικής σε «συνοδοιπόρο» των ΜΜΕ. Η τηλεόραση, συγκεκριμένα, υποσχέθηκε τη μαζική διάδοση της πληροφορίας, για να μετατραπεί, τελικά, σε όργανο χειραγώγησης των μαζών, οι οποίες, ανήμπορες πλέον να αντιδράσουν, σέρνονται και φέρνονται από τους κάθε είδους δήθεν ειδήμονες της πολιτικής που συνωστίζονται καθημερινά στα τηλεοπτικά παράθυρα. Όπως πολύ σωστά έχει επισημανθεί, η τηλεδημοκρατία «είναι μια δημοκρατία που βιώνεται οπτικά από απόσταση (τηλε), ικανή για να δημιουργήσει απάθεια σε αυτούς που δεν εμπλέκονται άμεσα στα τηλεοπτικά τεκταινόμενα παράλληλα με κάποιες τάσεις ηδονοβλεψίας. Είναι μια ‘εξομολογητική’ για τους πρωταγωνιστές της και ΄ηδονοβλεπτική΄ για τους τηλεθεατές δημοκρατία. Οι μεν εξομολογούνται στους δημοσιογράφους οι δε, με μια σαρκοβόρα ηδονή που χαρακτήριζε το πλήθος στις ρωμαϊκές αρένες, αρέσκονται να βλέπουν πολιτικούς και γενικά ΄δημόσια πρόσωπα΄ να κατατροπώνονται υπό το βάρος της αδιάψευστης τηλεοπτικής αλήθειας»(6).

       Στη χώρα μας, η πολιτική διέρχεται εδώ και πολύ καιρό περίοδο βαθιάς κρίσης, δείγμα της οποίας αποτελεί η απουσία ουσιαστικού διαλόγου και η γενικευμένη πλέον απογοήτευση των μαζών. Οι πολιτικοί, όντας σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένοι από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αφού σε αυτά και όχι στο έργο τους οφείλουν συνήθως την αναγνωρισιμότητά τους και συνακόλουθα την πολιτική τους καριέρα, ξιφολκούν μεταξύ τους μέσα από τα τηλεοπτικά παράθυρα, πλειοδοτώντας σε ριζοσπαστισμό και ανέξοδες υποσχέσεις. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν υπηρετούν πλέον τον πολιτικό πλουραλισμό αλλά τις υφιστάμενες δομές εξουσίας. Η αναντιστοιχία μεταξύ πολιτικού λόγου και κοινωνικής πραγματικότητας, αφού η πολιτική ρητορεία και η πρακτική των πολιτικών κομμάτων δεν συνδέεται άμεσα με τις συλλογικές κοινωνικές διεργασίες, και η έλλειψη περιεχομένου στις φαινομενικά μόνον πολιτικοποιημένες αντιδράσεις των πολιτών, οδήγησαν στην εμφάνιση ενός κλίματος απολιτικής, θα έλεγα, «υπερπολιτικοποίησης», η οποία, αν την εξετάσει κανείς από κοντά και με κριτήριο τη διάθεση για ουσιαστική πολιτική στράτευση, υποδηλώνει μάλλον πολιτική απάθεια, αφού λείπει η συλλογική συνείδηση, βασική προϋπόθεση για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στην πολιτική ζωή του τόπου. Η μη σύνδεση του πολιτικού λόγου με την υλική του υπόσταση, τουτέστιν με την κοινωνική πραγματικότητα, τον καθιστά αναγκαστικά εγωκεντρικό, ατομικιστικό και, γιατί όχι, αντιδεοντολογικό. ΄Ετσι, οι καθημερινές πολιτικές αντιπαραθέσεις στους  δημόσιους και μη χώρους προσλαμβάνουν τον χαρακτήρα της ποδοσφαιρικής ή καλαθοσφαιρικής αναμέτρησης, συμπεριφορά που οδηγεί αναπόφευκτα στην ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής ζωής και στην πολιτικοποίηση του ποδοσφαίρου, με θύτες και θύματα τους ίδιους τους πολίτες(7).

       Αντί να διευκολύνουν τον πολιτικό διάλογο, δηλαδή την επικοινωνία μεταξύ πολιτικών και πολιτών, για την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα που ταλανίζουν τις κοινωνίες μας, οι δημοσιογράφοι της τηλεόρασης ενδιαφέρονται κυρίως για την τηλεθέαση. Στα τηλεοπτικά πάνελ κυριαρχούν οι «ρητορικές τηλεμαχίες» σε βάρος της πολιτικής ουσίας, με αποτέλεσμα να αποκρύπτονται τα πραγματικά αίτια των γεγονότων που απασχολούν τους πολίτες. Μέσα από την τηλεόραση, ο πολιτικός λόγος γίνεται ολοένα και πιο συνθηματολογικός, αποκρύπτοντας συνειδητά την αλήθεια, προκειμένου να εξυπηρετηθούν κομματικά ή ακόμη και ατομικά συμφέροντα. Επαγγελματίες και μη επικοινωνιολόγοι αναλαμβάνουν, με το αζημίωτο βέβαια, την καθοδήγηση των πολιτικών, καθώς είναι αυτοί που σε τελευταία ανάλυση αποφασίζουν το πώς θα «στηθεί» αλλά και θα παρουσιαστεί η εικόνα του εκάστοτε πολιτικού. Η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα, ενώ η πάλαι ποτέ συμμετοχή των πολιτών στα κοινά έχει μετεξελιχθεί σε ένα ιδιόμορφο είδος «τηλε-ηδονοβλεψίας», καλύπτοντας, «ηδονοβλεπτικές και επιδειξιομανικές ορέξεις του κοινού», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Pierre Bourdieu, σχολιάζοντας την επίδραση που ασκούν στο κοινό τα γνωστά talk-shows και realities(8). Οι ίδιοι οι πολιτικοί αντιμετωπίζοται από την τηλεόραση ως εμπόρευμα, μόνον που η διαφήμισή του διαφέρει από αυτήν των συνηθισμένων εμπορευμάτων, καθότι, ως ανθρώπινα όντα, παρουσιάζουν ουσιαστικές διαφορές, οι οποίες και επιβάλλουν έναν συγκεκριμένο τρόπο προβολής τους(9).

Στην ολιγαρχική δομή των πολιτικών κομμάτων έρχεται να προστεθεί και η διαμεσολάβηση του πολιτικού τους λόγου από τα ΜΜΕ, με αποτέλεσμα να ακυρώνεται ουσιαστικά κάθε δυνατότητα σύνδεσης του πολίτη με τον πολιτικό του αντιπρόσωπο, τουτέστιν το βουλευτή, ο οποίος λειτουργεί πλέον ως άτομο, πλήρως εξαρτημένο και υποταγμένο στα κελεύσματα των αρχηγοκεντρικά οργανωμένων πολιτικών κομμάτων. Ο πολίτης αναζητά μάταια στον πολιτικό συγκεκριμένες πολιτικές απόψεις και θέσεις, αφού αυτό που του προσφέρει ο πολιτικός δεν είναι παρά μόνον η τηλεοπτική του εικόνα. Καθώς προωθείται κυρίως η εικόνα σε βάρος του λόγου, η τηλεόραση έχει μετατρέψει την πολιτική σε θέατρο σκιών, καθώς οι πολιτικές ιδέες υφίστανται μόνον ως υποψία «πίσω από το κυρίαρχο τηλεοπτικά πολιτικό πρόσωπο» . Η «προσωποποίηση της πολιτικής … είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας που οδηγεί τα άτομα να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση την προσωπικότητα των πολιτικών προσώπων και όχι με βάση  τις θέσεις των πολιτικών κομμάτων ή τα ζητήματα που συζητούνται»(10).

Το πολιτικό ρεπορτάζ αγγίζει συχνά τα όρια της σκανδαλοθηρίας, ενώ στο όνομα της επικαιρότητας προβάλλονται γεγονότα που επηρεάζουν κι αυτά με τον τρόπο τους την πολιτική ζωή. Στο όνομα της τηλεθέασης, διογκώνονται τα διάφορα σκάνδαλα, για να ξεχαστούν την επόμενη, χωρίς τις όποιες συνέπειες για όσους εμπλέκονται σε αυτά. Αυτό, τουλάχιστον, βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, καθώς αυξάνονται απειλητικά τα κρούσματα διαφθοράς στη χώρα μας.

       Συστατικό στοιχείο του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί διεθνώς το καπιταλιστικό σύστημα εξουσίας, είναι, μεταξύ άλλων, και η στρατηγική του φόβου. Ο φυσικός φόβος των ανθρώπων εξελίσσεται σταδιακά σε «φόβο της εξουσίας»(11). Στη διαδικασία αυτή μεταλλαγής του φόβου, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της τηλεόρασης, η οποία και λειτουργεί ως μεταφορικός ιμάντας αποδόμησης της κοινωνικής συνοχής, καθώς η δραματικοποίηση των γεγονότων, ενεργοποιεί υφιστάμενες ανασφάλειες των ανθρώπων, με αποτέλεσμα να καλλιεργείται, αντί της συλλογικής συνείδησης, ο άκρατος ατομικισμός. Στη στρατηγική του φόβου εντάσσεται και ο τρόπος με τον οποίο η τηλεόραση διαχειρίζεται, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, τις διάφορες εκφάνσεις του ανθρώπινου πόνου. Πρόκειται για μια ειδική μορφή εμπορευματοποίησης του πόνου, καθώς αυξάνει την τηλεθέαση και συνακόλουθα τα κέρδη των ιδιωτικών κυρίως καναλιών μέσω των διαφημίσεων, ενεργοποιώντας συγχρόνως ενδόμυχους φόβους των πολιτών, γεγονός που τους καθιστά ιδεολογικά ευάλωτους, έτοιμους να αποδεχτούν τις εκάστοτε επιλογές του πολιτικού συστήματος.

       Η τηλεοπτική παρουσίαση του ανθρώπινου πόνου «πουλάει», γι΄ αυτό και τα διάφορα τηλεοπτικά κανάλια συναγωνίζονται κυριολεκτικά σε ό,τι αφορά τη δραματοποίηση ακραίων καιρικών φαινομένων, προβάλλοντας και σχολιάζοντας με περισσή τρομολαγνία την απόγνωση και τον πόνο των θυμάτων της «βιβλικής καταστροφής» (έκφραση ιδιαίτερα προσφιλής στα ρεπορτάζ αυτού του είδους), καθώς ενεργοποιεί τη συμπόνια των τηλεθεατών αλλά και απαλλάσσει τους καθ’ ύλην υπεύθυνους από κάθε ευθύνη, όταν αποκαλύπτεται η παντελής έλλειψη των απαραίτητων προληπτικών μέτρων προστασίας. Ο πόνος των πληγέντων από τις «θεομηνίες», όπως πλημμύρες, σεισμοί και καταποντισμοί κλπ., συγκινεί, προκαλεί, προσωρινά τουλάχιστον, αισθήματα αλληλεγγύης στους τηλεθεατές, τα οποία και εκδηλώνονται υπό τη μορφή της συγκέντρωσης και αποστολής χρηματικής ή/και υλικής βοήθειας προς τους πλημμυροπαθείς, σεισμοπαθείς κλπ., η οποία, πολλές φορές, αντί να φτάσει στα θύματα της καταστροφής, καταλήγει στις τσέπες επιτήδειων ή ακόμα και των ασκούντων την εξουσία στις πληγείσες περιοχές.

       Μια άλλη, εξίσου σημαντική, αιτία πρόκλησης ανθρώπινου πόνου είναι ο πόλεμος. Οι πολίτες στις αναπτυγμένες δυτικές κοινωνίες, βιώνουν τους πολέμους στις διάφορες περιοχές του πλανήτη μας πρωτίστως τηλεοπτικά. Η εξόντωση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, ο εξανδραποδισμός, τα βασανιστήρια, η φτώχεια και η εξαθλίωση καταγράφονται στη συνείδηση των τηλεθεατών ως γεγονότα που διαδραματίζονται μακριά από αυτούς, τα οποία ναι μεν τους αγγίζουν αλλά δεν αρκούν για να τους βγάλουν από το λήθαργο της επίπλαστης ευδαιμονίας που τους προσφέρει το σύστημα εξουσίας και ως εκ τούτου σπάνια κινητοποιούνται οι ίδιοι ενάντια στους πολέμους, όπως π.χ. συνέβη με τον πόλεμο του Βιετνάμ πρίν σαράντα πέντε περίπου χρόνια, ο οποίος και λειτούργησε ως έναυσμα στην εμφάνιση του κινήματος διαμαρτυρίας των φοιτητών στη δεκαετία του ΄60, τόσο στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης όσο και στην ίδια την Αμερική. Στην εποχή μας, η τηλεόραση αποτελεί το κυρίαρχο μέσο πληροφόρησης αλλά και επιρροής στη συνείδηση των ανθρώπων σχετικά με τις ανά τον κόσμο εστίες πολέμου και με την έννοια αυτή οι πόλεμοι κερδίζονται ή χάνονται από ιδεολογική και προπαγανδιστική άποψη πρωτίστως τηλεοπτικά, με την έννοια ότι τα οπλικά συστήματα δεν επαρκούν για να κερδηθεί ένας πόλεμος, θα πρέπει να κερδηθεί, οπωσδήποτε, και η κοινή γνώμη (βλ. περίπτωση Ιράκ, Αφγανιστάν κλπ.).

       Στα καθ’ ημάς, η διαχείριση του ανθρώπινου πόνου στην τηλεόραση σχετίζεται κυρίως με φαινόμενα της καθημερινότητας, όπως η ανεργία, η αλλοτρίωση, οι παντός είδους εξαρτήσεις, η μοναξιά, η επιθυμία αυτοπροβολής και δημόσιας καταξίωσης, τα άτομα με ειδικές ανάγκες κλπ., τα οποία επιδρούν στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων και επηρεάζουν αντιστοίχως την κοινωνική και πολιτική τους συμπεριφορά. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής κρίσης το φάσμα της ανεργίας προκαλεί ανασφάλεια και φόβους. Ο τρόπος με τον οποίο η τηλεόραση διαχειρίζεται την απόγνωση των ανέργων, είτε δραματοποιώντας είτε ασκώντας κριτική, επηρεάζει όχι μόνον τους ίδιους αλλά και εκείνους που διατηρούν ακόμα τις θέσεις εργασίας, προκαλώντας συνειδησιακό ρήγμα μεταξύ των εντός και των εκτός των τειχών των επιχειρήσεων. ‘Όπως σωστά έχει επισημανθεί «το παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο διαμορφώνει ένα άτομο το οποίο συρρικνώνεται μόνο στις φυσικές του λειτουργίες», έχοντας την αίσθηση ότι είναι ελεύθερο, ενώ στην πραγματικότητα η αλλοτρίωση αλλά και ο φόβος τον οποίο βιώνει καθημερινά του στερούν την ατομικότητά του, υποβαθμίζοντάς τον σε καταναλωτή ιδεολογικών προσταγμάτων των ασκούντων την εξουσία(12).

       Η διαχείριση του πόνου των ανθρώπων μέσω της τηλεόρασης για αλλότριους σκοπούς αποτελεί πλέον καθημερινή πρακτική. Η φτώχεια και η δυστυχία που ταλανίζουν τον πλανήτη μας, δεν αντιμετωπίζεται ως αποτέλεσμα εκμετάλλευσης και άνισης κατανομής του κοινωνικού πλούτου, αλλά ως θεόσταλτη τιμωρία. Προβάλλονται, συνήθως, με πομπώδη και συχνά γλοιώδη τρόπο, τα «Έργα και αι Ημέραι» των διαφόρων δωρητών, χορηγών, ευεργετών κλπ., οι οποίοι, πάντα με το αζημίωτο, εκθειάζονται ως πονόψυχοι και γενναιόδωροι, ενώ ο πλούτος που διαθέτουν είναι προϊόν στυγνής εκμετάλλευσης της ανθρώπινης εργασίας. Έτσι, εξιλεώνονται στη συνείδηση του λαού, ο οποίος και εθίζεται στη σκέψη ότι η φιλανθρωπία είναι η σωτηρία και όχι η χρηστή διαχείριση του δημόσιου πλούτου και με την έννοια αυτή απαλλάσσει τους πολιτικούς από τις ευθύνες τους, ανοίγοντας διάπλατα τις πύλες στη διαφθορά.

       Ιδιαίτερα προβληματικός είναι ο τρόπος με τον οποία η τηλεόραση αντιμετωπίζει τις παραβατικές πράξεις ατόμων με ψυχικές διαταραχές. Προβάλλεται, συνήθως, η εικόνα του ανεξέλεγκτου ψυχασθενή, κάτι που προκαλεί και αναπαράγει στον τηλεθεατή φόβο και δημιουργεί στη συνείδησή του ένα είδος επικίνδυνου «Άλλου», τον οποίο και βιώνει ως απειλή, αντί να συμμεριστεί τον πόνο του και να τον συμπαρασταθεί. Καλλιεργείται έτσι το στερεότυπο του εν δυνάμει εγκληματία ψυχασθενή, ανεξάρτητα από τα αίτια της εγκληματικότητας. Η εγκληματικότητα που εμφιλοχωρεί σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, ανεξάρτητα από τα αίτια που την προκαλούν, χρεώνεται, συχνά, στα άτομα με ψυχικές διαταραχές(13).

       Ακόμη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποία τα διάφορα τηλεοπτικά κανάλια και κυρίως τα ιδιωτικά, διασκεδάζουν τις αγωνίες. τους φόβους αλλά και τον πόνο των ανθρώπων με τα γνωστά talk shows των «πρωϊνάδικων», όπου αποκαθηλώνεται πλήρως η προσωπικότητα κυρίως της γυναίκας, καθώς αποτελεί κοινώς «γλάστρα», ενώ το σώμα της μετατρέπεται σε φορέα διαφημιστικών μηνυμάτων. Η εμπορευματοποίηση του γυναικείου σώματος στο χώρο των τηλεοπτικών μέσων αποτελεί ένα ιδιαίτερα ειδεχθή τρόπο ψυχικής κακοποίησης της γυναίκας. Τραγικοκωμικές διαστάσεις προσλαμβάνει το θέαμα, όταν οι ίδιες οι γυναίκες, αντί να αντισταθούν στον τηλεοπτικό διασυρμό και στη κοινωνική απαξίωσή τους, αποδέχονται τον ρόλο που τους έταξαν τα τηλεοπτικά κανάλια, παρασυρμένες, ίσως, από τις αμφιβόλου ποιότητας φιλοδοξίες τους, καθώς πιστεύουν ότι, συμμετέχοντας στο θέατρο του παραλόγου, θα ανοίξει και γι’ αυτές ο δρόμος τη επιτυχίας  στον κόσμο της τέχνης και του θεάματος, γνωστού όντος ότι η δημοσιότητα και η επωνυμία αποτελούν στην εποχή μας βασικές προϋποθέσεις για την απόκτηση πλούτου αλλά και κοινωνικής καταξίωσης(14). Τραγική είναι η περίπτωση των ατόμων που συμμετέχουν στα γνωστά reality shows, όπου απόκληροι αυτού του κόσμου, αυτοεξεφτιλίζονται για ένα «πινάκιο φακής», καθώς ξεγυμνώνονται ψυχολογικά προς «τέρψιν και ευχαρίστησιν» των τηλεθεατών, οι οποίοι καταναλώνοντας την απαξίωση και των πόνο των «πρωταγωνιστών» του θεάματος, διασκεδάζουν τις προσωπικές τους ανασφάλειες και τους φόβους, έτοιμοι να αποδεχτούν την εκμετάλλευση και τις ταπεινώσεις που βιώνουν στην καθημερινή τους ζωή.

Τίθεται, λοιπόν, το ερώτημα. Μπορεί η τηλεόραση να συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για έναν διευρυμένο διάλογο μεταξύ πολιτών και πολιτικών; Μπορεί, με άλλα λόγια, η τηλεόραση να γίνει το μέσον για την πολιτική ωρίμανση των πολιτών, για την μετατροπή τους από καταναλωτές εμπορευματοποιημένων ειδήσεων σε δρώντα πολιτικά όντα με άποψη και ικανότητες συμμετοχής στη διαμόρφωση των πολιτικών πραγμάτων; Προς το παρόν η σχέση πολιτικής και ΜΜΕ κάθε άλλο παρά θετικά εξελίσσεται, καθώς, παρά τις τεράστιες τεχνολογικές δυνατότητες που διαθέτουν οι κοινωνίες μας, η συνειδητή συμμετοχή των πολιτών στην πολιτική ζωή συρρικνώνεται.  Ωστόσο, για τις όποιες αρνητικές πτυχές της τηλεδημοκρατίας, δεν ευθύνεται, βέβαια το ίδιο το τηλεοπτικό μέσο, αλλά ο τρόπος με τον οποίο το τεχνολογικό αυτό επίτευγμα ενσωματώνεται στη εξυπηρέτηση της εκάστοτε οικονομικής και πολιτικής εξουσίας. Είναι αλήθεια πως η τηλεόραση θα μπορούσε να συμβάλει τα μέγιστα στον εκδημοκρατισμό των κοινωνιών μας, αρκεί να υπάρξει ο απαραίτητος κοινωνικός έλεγχος στη διαμόρφωση των τηλεοπτικών προγραμμάτων, με στόχο πάντα την ενίσχυση της κριτικής σκέψης των πολιτών.

Παραπομπές

1.     Σχετικά με την έννοια της «αποικιοποίησης» με την ευρεία σημασία του όρου, βλ. Habermas, Jürgen (1981), Theorie des kommunikativen Handelns, Band II : Zur Kritik der funkionalistischen Vernunft. Frankfurt am Main : Suhrkamp, σελ. 489.

2.     Παπαδημητρίου, Ζήσης (2006), Παρεμβάσεις. Θεσσαλονίκη: Σύγχρονοι Ορίζοντες, σελ. 159 κ.ε..

3.     Lenk, Kurt (1982), Politische Soziologie. Stuttgart-Berlin-Köln-Mainz : Kohlhammer, σελ. 112/119.

4.     Παπαδημητρίου, Ζήσης (2002), Μεταμοντέρνα αδιέξοδα. Θεσσαλονίκη : εκδ. Παρατηρητής, σελ. 198.

5.     Πολάνυι, Καρλ (2001), Ο μεγάλος μετασχηματισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές απαρχές του καιρού μας. Σκόπελος: εκδ. Νησίδες, σλ. 48.

6.     Δεληγκιαούρη, Αναστασία (2007), Πολιτικός λόγος και ΜΜΕ. Νομική, πολιτική και κοινωνική  διάσταση. Διδακτορική Διατριβή. Θεσσαλονίκη, σελ. 289.

7.     Παπαδημητρίου, Ζήσης (2006), ό.π. σελ. 146 κ.ε..

8.     Bourdieu, Pierre (1998), Για την τηλεόραση. Αθήνα: εκδ. Πατάκης.

9.     Παπαθανασόπουλος, Στέλιος (1997), Η δύναμη της τηλεόρασης: Η λογική του μέσου και της αγοράς. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτης. Ιδιαίτερα το κεφάλαιο «Τηλεόραση και πολιτική».
10.  Δεληγκιαούρη, Αναστασία (2007), ό.π., σελ. 317.
11. Λάμπος, Κώστας (2009), Αμερικανισμός και Παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του φόβου και της παρακμής. Αθήνα: εκδ. Παπαζήση, σελ. 21 κ.ε..
12.  Ζιγκλέρ, Ζαν (2004), Η ιδιωτικοποίηση του κόσμου και οι νέοι κοσμοκράτορες. Θεσσαλονίκη: εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, σελ. 216 κ.ε..
13.  Παπαδημητρίου, Ζήσης (2006), ό.π., σελ. 177.
14.  Στο ίδιο, σελ. 160.
_______________________
* Αναδημοσίευση από το συλλογικό τόμο: Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ, ΠΡΟΠΟΜΠΟΣ , 2012.:
** Ο Ζήσης Παπαδημητρίου είναι ομότιμος καθηγητής του Α.Π.Θ.