ΓΚΡΕΜΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΧΤΙΣΤΗΣ

Από το Περιοδικο SCHOOLIGANS, τεύχος 14, Μάης 2009

ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ...

Αντισταθείτε

σ'αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι

και λέει : καλά είμαι εδώ.

Αντισταθείτε σ'αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι

και λέει : Δόξα σοι ο θεός.

Αντισταθείτε

στον περσικό τάπητα των πολυκατοικιών

στον κοντό άνθρωπο του γραφείου

στην εταιρία εισαγωγαί - εξαγωγαί

στην κρατική εκπαίδευση

στο φόρο

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε

σ' αυτόν που χαιρετάει απ' την εξέδρα ώρες

ατέλιωτες τις παρελάσεις

σ' αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει σμύρναν

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε πάλι σ' όλους αυτούς που λέγονται

μεγάλοι

στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε

στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες

σ' όλα τ' ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε

πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι

σ' όλους που γράφουν λόγους για την εποχή

δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα

στις κολακίες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις

απο γραφιάδες και δειλούς για το σοφό

αρχηγό τους.

Αντισταθείτε

στις υπηρεσίες των αλλοδαπών

και διαβατηρίων

στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη

διπλωματία

στα εργοστάσια πολεμικών υλών

σ' αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια

στα θούρια

στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους

στους θεατές

στον άνεμο

σ' όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς

στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας

ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

αντισταθείτε.

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την

Ελευθερία.

(........)

Και συ λοιπόν

στέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις

από φωνή

από τροφή

από άλογο

από σπίτι

στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος:

Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν.

Μιχάλης Κατσαρός

"Η διαθήκη μου"

("Κατά Σαδουκαίων")

Διάλεξη
από την Εταιρεία
Αριστοτελικών Μελετών "Το Λύκειον"

*

“Η Ηθική Θεωρία του Καρλ Μαρξ”

*

Εισηγήτρια: Άννα Λάζου,
Λέκτορας Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών

*

Πέμπτη, 7 Μαϊου 2009 , Ώρα 5 το απόγευμα

Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων,
Αίθουσα "Αντώνης Τρίτσης"
Διεύθυνση : Ακαδημίας 50

Η οικουμενική διάσταση της ελληνικής γλώσσας

Η οικουμενική διάσταση της ελληνικής γλώσσας

H επίδραση που έχει ασκήσει η ελληνική γλώσσα στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο και ιδιαιτέρως στην Aγγλική είναι εν μέρει μόνο γνωστή και δυστυχώς μη συστηματικά καταγεγραμμένη και τεκμηριωμένη. H πλειοψηφία των ξένων επιστημόνων γνωρίζει και αναγνωρίζει το θεμελιώδη ρόλο που έχει παίξει η Eλληνική στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου του κλάδου τους. Aυτό όμως περιορίζεται στον κλάδο του καθενός γιατί δεν υπάρχει μια σφαιρική εικόνα της επίδρασής της σε όλους τους επιστημονικούς κλάδους.

1. ελληνικές λέξεις σε ξενόγλωσσα λεξικά: στοιχεία

Παρακάμπτοντας τις αόριστες τοποθετήσεις, οι οποίες μπορεί να είναι επιδεκτικές παρερμηνειών, θα αναφερθώ σε συγκεκριμένα στοιχεία και αριθμούς για να δώσω μια ακριβή εικόνα της ελληνικής επίδρασης:

α. Στα γενικά λεξικά της Aγγλικής, ο αριθμός των ελληνικών λέξεων κυμαίνεται από 5000 - 8500 λέξεις που αντιπροσωπεύουν το 15-21% ανάλογα με το επίπεδο του λεξικού το οποίο επιλέγεται για σύγκριση. 'Οσο καλύτερο είναι το λεξικό, τόσο υψηλότερη είναι η συμμετοχή της Eλληνικής.

β. Στο Merrian Webster, το πληρέστερο σήμερα αμερικανικό λεξικό, σε σύνολο 166.724 λέξεων η συμμετοχή σε αμιγείς ελληνικές λέξεις είναι 42.914, αριθμός που αντιστοιχεί στο 25,73%. H μία στις τέσσερις λέξεις του είναι αμιγώς ελληνική.

γ. Στην ιατρική ορολογία, με βάση το έγκυρο λεξικό Dorland, σε σύνολο 46.251 λέξεων, οι αμιγείς ελληνικές λέξεις είναι 24.862, αριθμός που αντιστοιχεί στο 53,75%

Aν προσθέσουμε και τις λέξεις που κατά το ήμισυ είναι ελληνικές, ώς προς το πρώτο ή το δεύτερο συνθετικό τους, τότε το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 68%.

δ. Ως προς τη Διεθνή Eπιστημονική Oρολογία, πχ. του μεγάλου κλάδου της Zωολογίας. Mε βάση το Nomenclator Zoologicus, το οποίο αποτελεί την επίσημη διεθνή επιστημονική ονοματολογία των γενών των ζώων όλων των ειδών (ερπετών, θηλαστικών, πτηνών, εντόμων, ψαριών κ.λπ.) τα οποία έχουν ανακαλυφθεί μέχρι το 1994, δηλαδή 337.789 γένη ζώων, η ελληνική συμμετοχή ανέρχεται σε 195.779 λέξεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε 57,96%.

Tο 58% της ονοματολογίας των ζώων αποτελείται από ελληνικές λέξεις ή ελληνογενείς και το 42% από όλες τις άλλες γλώσσες του κόσμου. Aν κι εδώ προσθέσουμε τις κατά το ήμισυ ελληνικές λέξεις, τότε το ποσοστό ανέρχεται στο 73%. Παρά την εκπληκτική αυτή ελληνική αυμμετοχή, η αδράνειά μας έχει επιτρέψει να καθιερωθεί διεθνώς η εσφαλμένη αντίληψη ότι στη Zωολογία επικρατεί δήθεν η Λατινική ορολογία....

Γιά να δείτε όλόκληρο αυτό το ενδιαφέρον κείμενο κάντε κλικ στη διεύθυνση: Η οικουμενική διάσταση της ελληνικής γλώσσας

ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

Μεταβολές των σχέσεων Ανθρώπου

και Χώρου στο Χρόνο

Γράφει ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΣΟΥΝΑΚΟΣ

Ο πρωτόγονος άνθρωπος

Όταν, άγνωστο πού ακριβώς, πότε και πώς, ο μακρινός μας πρόγονος εμφανίστηκε στον κόσμο, έπρεπε να λύσει μερικά δύσκολα προβλήματα, αν ήθελε να μείνει ζωντανός. Τα κυριότερα απ` αυτά είχαν σχέση με την κατασκευή του, αφού η εξέλιξη τον είχε μετατρέψει σ` ένα αδύναμο δίποδο όρθιο πλάσμα, το οποίο μειονεκτούσε απέναντι στα τετράποδα ζώα που κυνηγούσε ή τον κυνηγούσαν. Αυτό φαίνεται περίεργο, γιατί η όρθια στάση θεωρείται το μεγάλο πλεονέκτημα του ανθρώπου, στην πραγματικότητα όμως η ανόρθωση στα δύο κάτω άκρα προκάλεσε στο είδος μας περισσότερα λειτουργικά προβλήματα από αυτά που έλυσε. Να μερικά από αυτά:

α) Τα τετράποδα ζώα μοιάζουν με «βαδίζουσες γέφυρες». Πατούν γερά στα τέσσερα πόδια τους και το βάρος τους μοιράζεται σε μεγάλη επιφάνεια, προσφέροντάς τους ευστάθεια. Ο άνθρωπος σχεδόν ακροβατεί πάνω στην περιορισμένη επιφάνεια των πελμάτων του, ενώ τα άνω άκρα του έχουν γίνει νεκρό βάρος με την έννοια ότι δεν προσφέρουν τίποτε στην κίνηση. Με τη μορφή αυτή έχει αξιόλογη αντοχή, αλλά υστερεί απελπιστικά σε ταχύτητα και άλματα απέναντι στα υποψήφια θηράματα και τους επίδοξους θύτες του. Είναι ένας καλός μαραθωνοδρόμος, αλλά πολύ κακός σπρίντερ και άλτης.

β) Τα εσωτερικά όργανα των τετράποδων κρέμονται κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης και το βάρος τους μοιράζεται σε μεγάλο μήκος του σώματος. Στην όρθια στάση η βαρύτητα τα ωθεί προς τα κάτω, με αποτέλεσμα να πιέζουν τα κοιλιακά τοιχώματα. Για να ξεπεραστεί κάπως αυτό το πρόβλημα, η λεκάνη του ανθρώπου έγινε λίγο πιο πλατιά από εκείνη των τετράποδων, αλλά όχι πολύ, γιατί αν αποκτούσε μεγαλύτερο πλάτος θα απομάκρυνε πολύ τις κνήμες μεταξύ τους, θα έκανε δύσκολη τη βάδιση και θα οδηγούσε πίσω στην τετραποδία. Επιπλέον, αντίθετα με ότι συμβαίνει στα τετράποδα ζώα, σχηματίζει μικρή γωνία με τη σπονδυλική στήλη. Αυτά τα δύο χαρακτηριστικά της λεκάνης της επιτρέπουν να συγκρατεί καλύτερα τα σπλάχνα, αλλα προκαλούν προβλήματα στον τοκετό. Ο άνθρωπος χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη ανάπτυξη του όγκου του εγκεφάλου του, αν όμως ο εγκέφαλος, (άρα και το κρανίο) ήταν πλήρως ανεπτυγμένος την ώρα της γέννησης, θα έβαζε σε κίνδυνο και τη μητέρα και το νεογέννητο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα μικρά του ανθρώπου γεννιώνται με εγκέφαλο που έχει το 25% περίπου του τελικού του όγκου, ενώ στους χιμπατζήδες το αντίστοιχο ποσοστό κατά τη γέννηση είναι 65%. Ατελής εγκέφαλος όμως, σημαίνει ότι το νεογέννητο χρειάζεται πολλούς μήνες για να σταθεί όρθιο και πολλά χρόνια για να ανεξαρτητοποιηθεί από τους γονείς του. Σε όλο αυτό το διάστημα προκαλεί προβλήματα στους ενήλικους που πρέπει να το φροντίζουν αδιάκοπα.

γ) Η όρθια στάση απομάκρυνε πολύ την καρδιά από το έδαφος, με αποτέλεσμα το αίμα που φεύγει από αυτή να πηγαίνει …

Γιά να διαβάστε ολόκληρο αυτό το σημαντικό κείομενο κάντε κλικ στη διαύθυνση:

Οι μεταβολές των σχέσεων ανθρώπου και χώρου στον χρόνο

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ-ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΑΡΚΤΟ*

Του Δημήτρη Λάμπου**

www.myspace.com/misanthropepoem

Ζούμε στην εποχή που, πιο ξεκάθαρα από ποτέ, το ελεγχόμενο και προκαθορισμένο από την εξουσία φαντασιακό, έχει παραγκωνίσει το ελεύθερο φαντασιακό ενώ ταυτόχρονα, και κυριότερα, έχει αντικαταστήσει το Υπαρκτό.

Το αποτέλεσμα στην κοινωνία, στην καθημερινή ζωή, είναι μια νέας μορφής υποταγή που πολύ συχνά, επιβάλλεται με τη φαινομενική συναίνεση του ατόμου.

Όμως, εδώ στην Ελλάδα, οι μέρες του Δεκέμβρη αλλά και η παγκόσμια κοινωνική αναταραχή που έχει ξεκινήσει απέναντι στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα όλοι οι λαοί, είναι παραδείγματα για το ότι αυτή η πραγματικότητα δεν αποτελεί αδιάσπαστη συνθήκη και ότι μπορεί, με τη ραγδαία εξάπλωση της γνώσης, ακόμα και να ανατραπεί.

Σύμφωνα με τον Λακάν, η Αλήθεια παραμένει πάντοτε αλώβητη, στον κενό χώρο ανάμεσα στο Υπαρκτό και στο ελεγχόμενο φαντασιακό, παρά την όποια προσπάθεια των κραταιών. Η τέχνη οφείλει σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, να επικεντρωθεί ακριβώς σε αυτόν τον κενό χώρο όπου ασθμαίνει η Αλήθεια, θέτοντας ως σαφή στόχο την ανάδειξη του Υπαρκτού και την απελευθέρωση του φαντασιακού. Διαφορετικά, το μόνο που θα κάνει, θα είναι να συνεισφέρει στη συλλογική ψευδαίσθηση και πολύ χειρότερα, στην επακόλουθη συλλογική πτώση.

Κανείς δε μπορεί να υποδείξει τον τρόπο, ή μόνο έναν τρόπο με τον οποίο μπορεί η τέχνη να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Νομίζω όμως ότι μια επιστροφή, με σύγχρονη ματιά, στο ρεαλισμό, ακόμα και σε πλαίσια Ρομαντισμού, είναι μια αρχή ικανή, ώστε η τέχνη να μπορέσει ξανά να μιλήσει καίρια και καθαρά για τα πραγματικά προβλήματα του Ανθρώπου, αντί να προσπαθεί να τον κάνει να τα ξεχάσει.

Το βιβλίο «Η ιστορία ενός ‘Μισάνθρωπου’» γράφτηκε με αυτό το σκεπτικό και αν μπόρεσε να το υπενθυμίσει, να το ενισχύσει ή ακόμα και να το μεταφέρει σε κάποιους αναγνώστες, θα μου ήταν αρκετό. Σας ευχαριστώ πολύ.

____________________________________________

*Αναδημοσίευση από: www.monthlyreview.gr, 24/02/2009

**Τοποθέτηση-κλείσιμο της Εκδήλωσης για την παρουσίαση του Βιβλίου του, Η Ιστορία ενός ¨Μισάνθρωπου", Εκδόσεις ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, που έγινε στο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ στις 16.02.2009.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ...ΔΑΡΒΙΝΕ, ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ... ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ

[ Δρόμοι ]*

Του Ρούσσου Βρανά ,

rvranas@otenet.gr

Χρόνια πολλά...
... Δαρβίνε! Διακόσια χρόνια και ζεις ακόμα... Όμως, είτε πριν είτε ύστερα από σένα, πάντα ξέραμε πως η φύση μπορεί να γίνει το ίδιο εύκολα κόλαση όσο και παράδεισος (με ή χωρίς θεούς). Ο άνθρωπος πάντα πίστευε εκείνο που ήθελε να πιστέψει. Όμως σε αδικούν αφάνταστα εκείνοι που σήμερα επικαλούνται το όνομά σου για να συνοψίσουν τις ιδέες σου μόνο σε αυτό: το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό.

Η ιδέα...
... πως τα πλάσματα της φύσης άλλο δεν κάνουν από το να πολεμούν μεταξύ τους, να τρέφονται και να αναπαράγονται έχει επικρατήσει. Αυτός ο πρωτόγονος ανταγωνισμός θεωρείται σήμερα η μοναδική δύναμη που ωθεί την εξέλιξη των ειδών. Ο νόμος της ζούγκλας δεν αφήνει περιθώρια για συνεννόηση και συνεργασία. Όλοι έχουμε ακούσει για τον Δαρβίνο. Αλλά ελάχιστοι για τον Κροπότκιν (φωτό). Αυτός ο Ρώσος ευγενής και γεωγράφος, όπως γράφει το καναδικό περιοδικό «Κόμον Γκράουντ», συνέβαλε σημαντικά στην εξελικτική θεωρία και την κοινωνική κριτική. Το 1902 συγκέντρωσε τις ιδέες του στο βιβλίο «Αλληλοβοήθεια», που χάθηκε μέσα στη μαύρη τρύπα της δυτικής μνήμης. Οι ιδέες του όμως για τον συνεργατικό χαρακτήρα της ζωής επιβεβαιώνονται επιστημονικά τα τελευταία χρόνια. Στις εξερευνήσεις του στις ρωσικές στέπες συνέλαβε την ιδέα πως η κινητήρια δύναμη της εξέλιξης δεν είναι μόνο ο ανταγωνισμός αλλά και η συνεργασία των ειδών για να επιζήσουν σε δύσκολες συνθήκες. Όπως γράφει σήμερα στο περιοδικό «Ντισκάβερ» η Μπέτσι Ντάιερ, βιολόγος στο Κολέγιο Γουίτον της Μασαχουσέτης, «η συμβίωση είναι ο κανόνας μάλλον παρά η εξαίρεση και πάντα οι οργανισμοί συνδέονται με άλλους οργανισμούς».

Με τη φιλοσοφία...
... του κοινωνικού δαρβινισμού, οι καλοθρεμμένες τάξεις φρόντισαν να βολευτούν με την ιδέα πως η κορύφωση της εξέλιξης είναι αυτές και πως η φτώχεια είναι μια ατυχής μεν αλλά αναπόφευκτη συνέπεια ενός γενικότερου νόμου της φύσης, σύμφωνα με τον οποίο οι αδύναμοι υποσκελίζονται από τους δυνατούς. Έτσι δικαιολόγησαν την εκμετάλλευση και την αρπαγή. Γράφει ο Κροπότκιν στο βιβλίο του «Αλληλοβοήθεια»: «Έφτασαν να θεωρήσουν τον κόσμο σαν μια ασίγαστη πάλη στερημένων ατόμων που διψούσαν ο ένας για το αίμα του άλλου. Κι έγραψαν τις πολεμικές ιαχές τους σαν να ήταν η τελευταία λέξη της σύγχρονης βιολογίας. Εξιδανίκευσαν την ελεεινή τους πάλη για προσωπικά οφέλη στα ύψη μιας βιολογικής αρχής, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος είναι αναγκασμένος να υποκύπτει σε έναν κόσμο που είναι βασισμένος στην αμοιβαία εξόντωση».

Η κριτική...
... του Κροπότκιν παραμένει σήμερα ζωντανή όσο ποτέ άλλοτε, καθώς ακούμε εκείνους που με τον αχαλίνωτο ανταγωνισμό τους οδήγησαν τον κόσμο μας σε αυτό το χάλι να ζητούν να δικαιολογήσουν όλες τις καταχρήσεις τους (στην οικονομία και στην πολιτική) σαν να μην είναι παρά ατυχείς παρεκβάσεις από την αέναη πορεία του ανθρώπου προς την πρόοδο. Όλοι αναζητούμε μια θέση στον ήλιο. Όμως δεν την επιδιώκουμε όλοι σπρώχνοντας τους άλλους στο σκοτάδι.
__________________________________


*ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στα ΝΕΑ: Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2009